Investigation of soil pollution in the city of Antalya


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1998

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NİLGÜN GÜVENÇ

Danışman: SÜLEYMAN GÜRDAL TUNCEL

Özet:

oz ANTALYA'DAKİ TOPRAK KİRLİLİĞİNİN BELİRLENMESİ NİLGÜN, Güvenç Yüksek Lisans Tezi, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Gürdal Tuncel Eylül, 1998, 115 Sayfa Bu çalışmada kullanılan yüzey toprağı örnekleri, ülkemizin Akdeniz layı şeridinde bulunan Antalya ili sınırları içerisinde iki farklı bölgeden toplanmıştır. Toplanan örnekler atomik absorpsiyon spektrometri ve enstrümental nötron aktivasyon analiz teknikleri kullanılarak eser elementler ve iyonlar için analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, zenginleştirme faktörü ve faktör analiz teknikleri uygulanarak elementlerin kaynaklarının belirlenebilmesi için kullanılmıştır. Antalya belediye sınırları içinden toplanan örnekler, Antalya bölgesinden sabit ve mobil kaynaklardan atmosfere atılan antropojenik kökenli eser elementlerin bölgede neden olduğu kirliliği belirlemek ve kaynakların etki alanlarım saptamak amacı ile incelenmiştir.Kirlilik düzeyinin belirlenebilmesi için elementlerin topraktaki genel seviyeleri baz alınarak dört ayrı yaklaşım uygulanmıştır. Bu yaklaşımlar, bölgedeki toprağın antropojenik kaynaklı eser elementler tarafından değişik seviyelerde kirletildiğini göstermekle beraber, kaynak bölgeleri hakkında bilgi vermemektedir. Elementlerin dağılım haritaları, MAPINFO Coğrafik Bilgi Sistemleri paket programı yardımıyla interpolasyon tekniği kullanılarak çizilmiş ve bölgedeki mevcut kirlilik kaynakları ile ilişkilendirilmiştir. Toprak kaynaklı elementlerin genelde düzenli bir dağılım göstermesine rağmen antropojenik kökenli elementlerin dağılımının kirlilik kaynaklarına bağlı olarak değiştiği gözlemlenmiştir. Antrapojenik kaynakların şehirdeki toprağın kimyasal kompozisyonunu belirli bölgelerde etkilemesine rağmen, genel olarak toprak kirliliği şu anda Antalya için yaygın bir problem olarak görülmemektedir. Mevcut aeresol istasyonu çevresinden toplanan kırsal toprak örnekleri ise uzun vadeli taşınım ile bölgeye ulaşan Sahra Çölü tozunun lokal topraktan ayırt edilebilmesi için kullanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen veriler yine aynı istasyonda daha önce toplanan aeresol örneklerinin incelenmesi sonucu belirlenmiş olan iz elementlerle karşılaştırılmış ve Cr, Mg ve Nd'nin Sahra tozunu lokal topraktan ayıran en belirgin iz elementler olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Toprak Kirliliği, Eser Elementler, Sahra Tozu, Uzun Mesafeli Taşımm. VI