THE WATER-FOOD-ENERGY NEXUS APPROACH TO PLANNING AND GOVERNANCE: THE CASE OF KONYA CLOSED BASIN

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BUSEN ÖZGÜR

Danışman: Osman Balaban

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nüfus artışı, hızlı kentleşme, iklim değişikliği, kaynak verimliliği ihtiyacı ve değişen arz-talep dinamikleri, su-gıda-enerji (SGE) sektörleri arasında karmaşık bağlantılar yaratmaktadır. Bu zorlukların ele alınması, daha etkili bir planlama-yönetişim için SGE sektörleri arasındaki sinerjilerin güçlendirilmesini ve ödünleşimlerin en aza indirilmesini gerektirmektedir. Bağ yaklaşımının benimsenmesi, SGE sektörlerindeki kaynakların daha tutarlı, koordineli ve sürdürülebilir bir planlama-yönetişimine olanak tanıyan bütünleşik bir çerçeve sunmaktadır. Bu tez, özellikle risklere, kaynak ayak izlerine ve yönetim uygulamalarına dikkat ederek, SGE bağının planlama-yönetişim süreçlerine yerleşmiş ilişkileri incelemektedir. Bu bağlamda, SGE bağ yaklaşımı ulusal düzey (resmi istatistikler), havza düzeyi (anketler) ve bölgesel düzey (derinlemesine görüşmeler) ölçeklerinde hiyerarşik bir analiz süreci ve belgesel analiz yoluyla değerlendirilmektedir. SGE bağının çok ölçekli uygulamasını incelemek için bu çalışma, Türkiye, Konya Kapalı Havzası (KKH) ve Konya-Karaman Bölgesi genelindeki esnek ölçekler arası dinamikleri değerlendirmektedir. Ayrıca, bağ yaklaşımının ülkenin planlama-yönetişim sistemi içinde farklı ölçeklerde nasıl uygulandığını ve işlevselleştirildiğini inceleyerek, çok düzeyli uygulamanın zorlukları ve fırsatları hakkında fikir vermektedir. Bu çok ölçekli değerlendirme, araştırmanın özgün katkılarından birini oluşturmakta ve hem bağ yaklaşımının uyarlanabilirliğini hem de SGE sektörlerinin daha bütünleşik ve etkili planlama-yönetişimini bilgilendirme potansiyelini vurgulamaktadır. Bulgular, planlama-yönetişim süreçlerinde esnek bir paradigma değişimine ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır. Tezin temel çıktıları arasında, KKH örneğini kullanarak Türkiye için bir rehber görevi görebilecek SGE bağı yaklaşım sisteminin planlama-yönetişim süreçlerine ilişkin politika önerileri yer almaktadır.