Characterization of glazes of the 11-14th-century potsherds and tiles from Comana Pontica in Tokat, Turkey

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Arkeometri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: CANBERK ALTUNDAL

Danışman: Deniz Burcu Erciyas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, Türkiye'nin Tokat ilindeki Komana Pontika antik kentinde 2011-2012 kazı sezonlarında 11-14. yüzyıl Selçuklu-Danişmendli tabakalarından çıkarılmış olan 71 çanak çömlek parçası ve 2 adet çini örneğinin sırları; Fourier-Dönüşümlü Kızılötesi (FTIR) Spektroskopisi, X-Işını Floresan (XRF) Spektrometrisi, X-Işını Toz Kırınımı (XRD) Spektroskopisi, Raman Spektroskopisi gibi çeşitli analitik yöntemleri kullanılarak karakterize edilmiştir. Amaç, sır bileşenlerinin ve renklendiricilerinin bileşimini ve sırların üretim teknolojilerini tüm bu yöntemlerle bulmak, sırlı seramiklerin Raman spektrumları sayesinde hesaplanan polimerleşme endeksleri (Ip) ve FTIR spektrumlarındaki Si-O gerilme titreşimlerinin maksimum zirvelerinin dalga sayılarının konumları aracılığıyla hesaplanan tahmini pişirilme sıcaklıklarını ortaya çıkarmak ve sırların XRF Spektrometrisi sayesinde açığa çıkarılan oksit içeriklerinin yüzdeleri ve Raman spektrumlarının şekilleri yardımıyla örnekleri karakterize etmektir. Ayrıca bu XRF oksit verileri iki değişkenli ve üçlü grafiklerde gösterilmiş, daha sonra da literatür değerleriyle karşılaştırılarak bu çanak çömlek ve çini örneklerinin sırlarında kullanılan malzemelerin içeriklerinin kendi dönemlerinin özelliklerini yansıtıp yansıtmadıklarına bakılmıştır.