INVESTIGATING THE EFFECT OF GENDER-NEUTRAL ACTIVITIES ON PRESCHOOL CHILDREN'S GENDER STEREOTYPES
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: TURAN GÜLÇİÇEK
Danışman: Feyza Erden
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, cinsiyet ayrımı gözetmeyen etkinliklerin 48 ila 60 aylık okul öncesi çocukların toplumsal cinsiyetle ilgili kalıp yargılarına olan etkisini incelemiştir. Ayrıca, bu çalışma çocukların cinsiyet kalıp yargılarının yanı sıra ebeveynlerin ve okul öncesi öğretmenlerinin toplumsal cinsiyet algısını da incelemiştir. Son olarak, çocuk kitapları toplumsal cinsiyet kalıp yargıları açısından analiz edilmiştir. Çalışmanın nicel kısmında toplam 53 çocuk ve 102 ebeveyn yer almıştır. Nitel kısımda ise iki okul öncesi öğretmeni ve 50 çocuk kitabı çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Nicel veri toplamak için Çocukların Meslek, Aktivite ve Kişilik Özellikleri Tutum Ölçeği (POAT-AM) ve toplumsal cinsiyet algısı ölçeği kullanılmıştır. Nitel kısımda ise veri toplamak için öğretmen gözlemleri, öğretmen görüşmeleri ve kodlama formları kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, okul öncesi çocukların toplumsal cinsiyet halıp yargılarına sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca, cinsiyet ayrımı gözetmeyen etkinliklerin bu kalıp yargıları azalttığı belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, annelerin cinsiyet algıları eğitim seviyelerine bağlı olarak değişirken, babaların cinsiyet algıları eğitim seviyesine göre değişmemiştir. Öğretmenlerin teşvikleri açısından, okul öncesi öğretmenlerinin davranışları, kullandıkların dili ve belirli etkinliklere ve materyallere yönelik yönlendirmeleri aracılığıyla çocukların toplumsal cinsiyet kalıp yargılarını destekleme eğiliminde olduğu görülmüştür. Son olarak, çocuk kitapları sadece erkek veya kadınla ilişkilendirilen meslekler, aktiviteler ve kişilik özellikleri sunarak toplumsal cinsiyet kalıp yargılarını sahip olabilmektedir.