Rezervuar itki mekanizmalarının belirlenmesinde yeni yöntem önerileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, PETROL VE DOĞAL GAZ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ATILLA ABDULLAZADA

Danışman: BETÜL YILDIRIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, petrol yataklarındaki rezervuar itki mekanizmalarının hızlı ve nicel olarak belirlenmesi için yeni bir metodoloji sunarak, geleneksel, genellikle öznel sınıflandırma yöntemlerinin sınırlamalarını gidermektedir. Araştırma, bir rezervuarın enerjik performansının objektif bir ölçüsünü sağlayan, Jamalbayli İndeksleri (JI) olarak adlandırılan yeni bir boyutsuz parametre seti önermektedir. JI, gözenek hacmindeki bağıl değişimin rezervuar basıncındaki bağıl değişime oranını kuran malzeme denge denkleminin temel prensiplerinden türetilmiştir. Bu ilişkinin, üretim teknolojisinden, PVT özelliklerinden ve kayaç özelliklerinden bağımsız olduğu gösterilmiş, böylece geniş bir uygulanabilirlik ve sağlamlık sağlanmıştır. Metodoloji, türetilen formüllerin bir vaka çalışmasına uygulanması ve gerekli üretim ve basınç verilerini oluşturmak için bir simülasyon modelinin kullanılmasıyla doğrulanmıştır. Hesaplanan JI değerleri daha sonra rezervuarın itki mekanizmasını sınıflandırmak için kullanılmış ve simüle edilen sistemin bilinen davranışıyla karşılaştırılmıştır. Bulgular, Jamalbayli İndekslerinin, rezervuar enerjisinin daha doğru ve zamanında değerlendirilmesini sağlayarak, saha geliştirme, geliştirilmiş petrol kurtarım teknikleri ve hidrokarbon rezerv tahmini ile ilgili proaktif ve bilinçli kararları kolaylaştırdığını göstermektedir. Bu araştırma, rezervuar fiziği anlayışını geliştiren ve modern rezervuar yönetimi için pratik bir araç sunan yeni bir kavramsal çerçeveye katkıda bulunmaktadır.