Islam, opposition and state responses: Algeria and Morocco
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ECE ÖZBAYOĞLU ACARSOY
Danışman: MELİHA ALTUNIŞIK
Özet:oz Islam, muhalefet ve devlet polîtîkalari: cezayir ve fas Özbayoğlu-Acarsoy, Ece Yüksek Lisans, Uluslararası İlişkiler Bölümü Tez Yöneticisi: Doç.Dr.Meliha Benli ALTUNISDC Kasım 1998, 93 Sayfa Bu çalışma, Cezayir rejiminin îslami muhalefetle başa çıkmakta niçin başarısız olduğunu ve bugün neden kanlı bir iç savaşla karşı karşıya kaldığım, bunun yanında Fas'm İslami muhalefetini sindirmeyi, yatıştırmayı ve siyasi islamcılara kitle desteğinin artmasını önlemeyi nasıl başardığını incelemektedir. Her iki ülke de bir Fransız sömürgeciliğine maruz kalmış, bağımsızlık sonrası devlet kurma aşamasının güçlüklerinden geçmiş, 1970'ler ve 1980'lerde benzeri ekonomik krizlerle karşılaşmışlardır. Ancak, iki ülke, uygulanmış sömürgecilik politikaları, devletin kuruluş süreci ve meşruiyet zeminleri, ve bu devletlerin îslami muhalefete karşı izledikleri farklı yaklaşım ve politikalar gibi noktalarda ayrılmaktadırlar. Fas'ta göreceli olarak daha yumuşak bir Fransız sömürgeciliği, Fas kralının tarihi ve dini meşruiyet zemini, devlet kurma aşamasında sosyopolitik anlamda fazla bir istikrarsızlık yaşanmaması ve Kral'm îslami muhalefete karşı uyguladığı başarılı politikalar sonucunda siyasi islam fazla bir güç kazanamamıştır. Ancak, Cezayir'in maruz kaldığı uzun süreli ve şiddetli Fransız sömürgeciliği, bağımsızlık sonrası rejimin meşruiyet zeminin kaygan bir temele dayanması, Cezayir halkının bağımsızlık sonrasında izlenen yanlış polikialar sonucunda ciddi kimlik bunalımları yaşaması ve rejimin siyasi alanda liberalleşme yönünde erken bir karar alması, islamcıların neredeyse iktidara gelmesine yol açmıştır. Sonuçta, Fas halkı için monarşinin sürekliliği ülkenin birlik ve istikran için gerekli olarak algılanırken, siyasi sistemin çoğulcu yapısı da sistemin bölünmesini engellemiştir. Cezayir'de ise askeri darbe ne îslami hareketi engelleyebilmiş ne de ülkenin zorlu geçmişden miras kalan sorunlara bir çözüm getirebilmiştir. Anahtar Kelimeler: Cezayir, Fas, Fransız sömürgeciliği, Devlet Kurma Süreci, Meşruiyet Zemini, îslami Muhalefet Hareketleri, Devlet'in Tepkileri