Enzyme polymerphism, morphometric and bioacoustic studies in the water troy (rana ridibunda) complex in Turkey
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: TAREK JDEİDİ
Danışman: CEMAL CAN BİLGİN
Özet:öz TÜRKİYE'DEKİ SU KURBAĞASI (Rana ridibunda) KOMPLEKSİNDE ENZİM POLİMORFİZMİ, MORFOMETRİK, VE BİYOAKUSTİK ÇALIŞMALAR Jdeidi, Tarek Doktora, Bioloji Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Meral KENCE Ortak Tez Yöneticisi: Doç. Dr. C. Can Bilgin Eylül 2000, 132 sayfa Rana ridibunda kompleksine ait su kurbağalan karmaşık bir taksonomik problem arzederler. Bu çalışmada, Türkiye'deki coğrafi varyasyon çokdeğişkenli morfometrik analiz, protein elektroforezi ve çiftleşme ötüşleri analizi ile araştırılmıştır. Morfometri üzerindeki ayrışım fonksiyonu ve temel bileşenler analizler, ilki Göller Bölgesi ve çevresi kurbağalarını, ikincisi tüm diğer lokasyonlardan toplanan kurbağalan içeren iki grubun varlığım göstermiştir. En ayıncı değişkenler erkekler için tibia uzunluğu, femur uzunluğu ve ayak uzunluğu; dişiler için tibia uzunluğu, ayak uzunluğu, ventral renk, ve birinci ayak parmağı uzunluğudur. Elektroforetik araştırmalar, çalışılan on iki lokustan yedisinin monomorfik olduğunu göstermiştir. Bunlar GPI, LDH-2, MDH-1, AAT-2, ME, IDH, ve CK lokuslandır. Geri kalan beş lokus polimorfîktir: PGM, LDH-1, MDH- 2, AAT-1, ve a-GDH. Ortalama heterozigotluk değeri 0.0624 ± 0.0428 bulunmuştur. Nei'nin genetik uzaklıklarına dayalı sınıflandırma, Türkiye su kurbağalarım üç gruba ayırmıştır: Birinci grup Edirne, İğneada, ve Gökçeada (Trakya) populasyonlarmı, ikincisi Beyşehir, Ereğli, ve Çardak (Göller Bölgesi) populasyonlanm, üçüncüsü ise geri kalan populasyonlan içermiştir. Biyoakustikveriler üzerinde uygulanan temel öğeler analizi de yine üç çiftleşme ötüşü grubu oluşturmuş olup bunlardan birincisi Trakya bölgesini, ikinci grup Göller Bölgesi populasy onlarını, üçüncü grup ise diğer populasy onları kapsamaktadır. Genel olarak, morfometrik, elektroforetik, ve biyoakustik analizler Türkiye'de su kurbağalan kompleksinin birbirine eşit uzaklıkta üç taksondan oluştuğunu göstermiştir. Trakya'da dar anlamda Rana ridibunda bulunurken, Göller Bölgesi ve çevresi hariç Anadolu'nun büyük bölümünde Rana bedriagae Camerano 1882 (syn=iî. levantina Schnieder, Sinch & Nevo, 1992) yaşamaktadır. Son olarak, Güneybatı Anadolu'da, Konya ovasından Denizli'ye kadar yayılan ve Göller Bölgesi merkezli Rana caralitana Ankan, 1988 bulunmaktadır. Anlamlı farklılıklar göstermeleri ve caralitana ile bedriagae formlarının aym yerde bulunmaları nedeniyle caralitana formu tür düzeyine yükseltilmiştir. Üç ayrı tip verinin (morfometrik, elektroforetik, biyoakustik) eş zamanlı kullanımı, karmaşık taksonomik sorunların çözümünde başarılı olmuş ve tek tip veri kullanılmasına üstün bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Rana ridibunda, su kurbağası, genetik varyasyon, sistematik, morfometri, nişasta-jel elektroforezi, izozimler, biyoakustik. vı