CONFORMING TO FUTURE CHANGES IN BUILDINGS: A COMPONENT-ORIENTED DETAILING STRATEGY
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SILA ÇANKAYA TOPAK
Danışman: Arzu Sorguç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bina tasarımına yönelik geleneksel yaklaşım tipik olarak yapı malzemeleri, bileşenleri, sistemleri ve mekânsal elemanları arasında birbirine bağlı ilişkilere sahip katı yapıları içerir. Ancak binaların bakım, onarım, işlevsel değişiklikler, estetik iyileştirmeler ve teknolojik gelişmeler gibi çeşitli ihtiyaçları karşılayacak şekilde zaman içinde uyum sağlayabilmesi ve dönüşebilmesi gerekir. Mevcut uygulamalardaki uyarlanamayan bina yapılarının dezavantajlarının farkında olan bu çalışma, binaların kullanım ömrünü uzatmak ve daha uyumlu ve sürdürülebilir bir yapılı çevreyi teşvik etmek için bileşen odaklı bir karar verme stratejisi önermektedir. Önerilen strateji, erken tasarım aşamasından kullanım aşamasına kadar binanın yaşam döngüsü boyunca gerekli geri bildirim mekanizmalarını araştırarak bina bileşenlerinde sürekli değişkenlik sağlamayı amaçlamaktadır. Böyle bir stratejinin, bileşenlerin kontrolü ile binanın faydalı yaşam döngüsünün yönetimini nasıl kolaylaştırabileceğini değerlendirmek için bir mimari detaylandırma örneği ve bir vaka çalışması incelenmiştir. Bu çalışmada önerilen çerçeve, bileşen ölçeğinde alternatif seçimlerle mimarlara tasarım aşamasında yardımcı olarak binaların uyarlanabilirliğini arttırmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla erken tasarım aşamasında sistem mimarisi modeli geliştirilerek mimari bir detay değerlendirildi. Bina yapısını parçalamak ve bina bileşenleri arasındaki ilişkileri analiz etmek için Tasarım Yapısı Matrisi kullanıldı. Bu analiz; bileşenlerin geometrik değerlendirmeleri, bağlantılar, montaj sıraları ve bileşenlerin hizmet ömrü uyumluluğu gibi bilgilerle desteklendi. Belirlenen geri bildirim sisteminin çalışma mekanizması, dijital tasarım araçları için beklenen arayüz ile görselleştirildi. Kullanım aşaması için önerilen stratejinin amacı, bina sakinlerini bina yapısının dönüştürülebilirliği hakkında bilgilendirerek ve bakım ve değişiklikler için verimli zamanlama önererek bina operasyonlarını iyileştirmektir. Geri bildirim mekanizmasının operasyonel akışı, binanın dijital ikizi ve gerekli veri setleri ve sensör ağı kullanılarak bir eğitim ortamı için sunuldu. Genel olarak bu strateji, yalnızca erken tasarım sürecindeki mimari detaylandırmanın ilk değerlendirmelerini geliştirmekle kalmaz, aynı zamanda kullanım aşamasında bina bileşenlerindeki değişim yönetimini de geliştirir, böylece daha uyumlu ve sürdürülebilir bir yapılı çevreye katkıda bulunur.