Factors behind teacher agency: A structural equational modelling study
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GÜLÇİN GÜLMEZ
Danışman: Yeşim Çapa Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı etken öğretmenliği yordayan faktörleri ve aralarındaki ilişkiyi modellemektir. Bu amaçla incelenen değişkenler öğretmenlerin kişilik özellikleri, akademik iyimserlik seviyeleri ve öğretmenlik mesleğine adanmışlık düzeyleridir. Çalışma "Etken öğretmenlik, kişilik özellikleri, akademik iyimserlik ve öğretmenlik mesleğine adanmışlık tarafından modelde ne düzeyde yordanmaktadır?" araştırma sorusuna cevap vermeyi hedeflemiştir. Bu ilişkileri araştırmak için Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Ankara'da devlet okullarında çalışmakta olan ortaokul ve lise öğretmenleri oluşturmuştur. Veriler psikometrik özellikleri oldukça uygun olan 4 ölçek aracılığı ile toplanmıştır (Güvenirlik değerleri .70 ile .89 arasında değişmektedir). Sonuçlar öğretmenlerin akademik iyimserlik seviyeleri ile mesleğe adanmışlık düzeylerinin etken öğretmenliğin anlamlı yordayıcıları olduğunu göstermiş, öğretmenlerin kişilik özelliklerinin ise doğrudan etkisi bulunamamıştır. Ancak kişilik özelliklerinin anlamlı akademik iyimserlik ve mesleğe adanmışlık üzerinden dolaylı etkisi gözlenmiştir. Ek olarak akademik iyimserliğin mesleğe adanmışlık üzerinden dolaylı etkisinin var olduğu görülmüştür. Akademik iyimserlik değişkeni 30% oranında açıklanırken öğretmenlik mesleğine adanmışlık 42% varyans ile açıklanmıştır. Toplam model etken öğretmenliği 55% oranında açıklamaktadır.