Development of a quality assurance system for highways in Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Dilruba Özmen
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayhan Inal
Eş Danışman: Mustafa Talat Birgönül
Özet:öz TÜRKİYE'DE KARAYOLLARI İÇİN BİR KALİTE GÜVENCESİ SİSTEMİNİN OLUŞTURULMASI Özmen, Dilruba Yüksek Lisans, İnşaat Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof.Dr. Ayhan İnal Yardımcı Tez Yöneticisi: Doç.Dr. Talat Birgönül Kasım, 1998, 132 sayfa Etkili ve iyi işleyen bir yol ağına olan ihtiyaç artan nüfus ve ulaşım talebine bağlı olarak her geçen gün daha gerekli hale gelmektedir. Dolayısıyla da yol yapımında kaliteye ulaşabilmeye her zamankinden daha fazla önem verilmelidir. Türkiye'de öteden beri kalite anlayışı bir şekilde varolagelmiş olup, kalite güvencesi bazı yönleriyle uygulanmaktadır: müteahhitlerin onaylanması, malzemelerin kontrolü, teknik standartlar, yol işleri için standart ihale şartnameleri, Karayolları Genel Müdürlüğü 'nün bir yayını olan 'Yollar Fenni Şartnamesi', işleri yürütmek için pratik yöntemler, ve deney metodları. Bunların çoğu karayolu işi ile uğraşan firmaların kalitesistemleri ile ilgili işlemlerinde yararlanabileceği temel dokümanlar olarak kabul edilebilir. Ne var ki, bunlar kalite güvencesi sistemleri olarak tanımlanamazlar ve kimi yönlerden eksik ve sorunludurlar. Ayrıca, tüm bunlar; pratikte ne sahada ne de büroda tam olarak uygulanmamaktadırlar. Bu tezin amacı; karayolu yapımında, tasarımdan başlayıp yapım ve daha sonraki bakıma dek olan aşamaları kapsayan kalite güvencesinin ana hatlarını, amaç ve yararlarını ortaya koymak, bununla birlikte Türkiye'de Karayolları Genel Müdürlüğü'nün, proje ve yapım müteahhitlerinin kaliteye dair mevcut uygulamalarını, karşılaşılan sorunları, işleyişe ilişkin eksiklikleri belirlemek, birçok ülkede yaygın olarak kullanılan 'Kalite Yönetimi Sistemleri' çerçevesinde, ülkemiz şartlan ve olanaklarıyla uyumlu bir kalite güvencesi anlayışı sunmaktır. Bir Kalite Güvence Sistemi kurmak pahalıdır. Acaba ülkemiz bu konuya kaynak ayıracak kadar zengin mi? Kalite Güvence Sistemini on yılı aşkın bir süredir kullanmakta olan ülkeler bu sistemin sunduğu avantajlardan yararlanmaktadırlar. Örneğin, bakım ve onanma olan ihtiyaçtaki azalma, uzun servis ömrü bu avantajlardan sadece birkaçıdır. Buna ek olarak, herşey uygun bir şekilde planlanmış olduğundan daha etkili bir biçimde gerçekleştirilebilir; örneğin, malzeme alımı, uygun ekipmanın sağlanması, ve sorumlulukların konuyu bilen kişilere verilmesi gibi. Kalite Güvence Sistemi ile, birarada çalışabilme imkanı ve karşılıklı güven artmaktadır. Firmalar, kullandıkları malzemelerin ve yaptıkları işin sözleşme şartlarına uymasına daha fazla özen göstermektedirler. Tüm bunlardan ötürü, "Türkiye bir Kalite Güvenci Sistemi kuracak kadar zengin mi?" sorusunun cevabının "evet" olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Kalite, Kalite Yönetimi, Kalite Güvencesi, Kalite Kontrol, Kalite Standartları, Şartnameler. VI