Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: JESSİCA DURDU
Danışman: Mustafa Kemal Bayırbağ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2013 yılında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping tarafından açıklanan Kuşak ve Yol Girişimi (KYG) ile Çin, küresel sistemi önemli ölçüde etkileyebilecek bir güç haline gelmiştir. Mao tarafından kurulan güçlü sistemin, Deng tarafından küresele açılması ile daha da güçlü hale gelmesi Çin'i küresel çapta bir sonraki adım olan küresel liderliğe hazırlamış ve KYG ile bu liderliğin ilk somut adımı atılmıştır. KYG ile Çin diplomasinin merkeziyetsizleştiği ve kamu dışı aktörlerin de etkin diplomasi araçları olarak kullanılmaya başlandığı gözlenmiştir. Kalkınmacılığın etkisini yitirmesi ile çoğu ülke tarafından kaldırılan kurumlar olarak Devlet İktisadi Teşebbüslerinin (DİT) ise Çin için etkili bir diplomasi aracı haline geldiği ve yurtdışında de facto elçiler olmaya başladığı görülmektedir. Bu tez, Çin'in DİT'lerinin zarar eden ekonomik kurumlar olmaktan çıkartılıp kar eden siyasi kurumlara dönüşmesinin eşsiz örneğini inceleyecektir. Yapılan reformların Çin politikasının ana ilkelerini oluşturan Komünist Parti üstünlüğü, devlet ve partinin bütünleşmesi ve Çin'e özgü kalkınmacılık ile şekillendirildiği görülmektedir. DİT'lerin reform süreçlerinin ekonomik liberalleşme ve politik otoriteyi dengelediği ve böylece Çin kalkınmacılığı için etkili kurumlar haline geldiği gözlenmektedir. Bu tez, hükümetin bu reformları takriben DİT'ler üstündeki artan siyasi gücünün KYG ile iki yönlü bir hal aldığını ve DİT'lerin de hükümet üzerinde etkili siyasi kurumlara dönüşebileceğini savunmaktadır.