Investigating the spatial quality perception of open public space users in historical touristic places: The case of Bellapais monastery, Beylerbeyi village, North Cyprus
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SAHRA GÖK
Danışman: Zübeyde Müge Akkar Ercan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Turistik tarihi yerler, kamusal alanlarıyla birlikte çeşitli faktörlerden dolayı ziyaretçileri ve gündelik kullanıcıları cezbetmektedir. Bu faktörlerden biri, tarihi alanların korunmasını sağlayan ve kamusal alanlarının uzun vadede canlılığını kritik bir şekilde etkileyen yüksek mekân kalitesidir. Turistik tarihi yerlerin ve açık kamusal alanların mekânsal kalitesi, ziyaretçilerin ve gündelik kullanıcıların bakış açılarıyla etkin bir şekilde değerlendirilebilir. Bu araştırma, bu tür alanların mekânsal kalite algısını farklı kullanıcı türlerine göre dört tür gösterge (erişebilirlik, konfor, sosyallik ve aktivite) açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Örnek olarak, korunmuş yapılı çevresiyle Kuzey Kıbrıs'ın en görkemli yerleri olan Bellapais Manastırı ve Beylerbeyi köyünü incelemektedir. Görsel kayıtlardan, doğrudan gözlemlerden, kentsel morfolojik analizlerden, anket ve görüşmelerden elde edilen nicel ve nitel, birincil ve ikincil veriler kullanılarak yapılan analizler kullanılarak, yukarıda belirtilen dört kalite göstergesine göre, hem Manastır'ın hem de Beylerbeyi'nin açık kamusal alanlarına ilişkin turistlerin ve ziyaretçilerin Kuzey Kıbrıs sakinlerinin ve vatandaşlarının mekânsal kalite algılarını değerlendirmektedir. COVID-19 pandemi koşullarının turistler, günlük kullanıcılar ve Kuzey Kıbrıs vatandaşları tarafından kamusal alan kullanımının azalmasına neden olan sınırlamalarına rağmen, araştırmanın bulguları her grubun açık alan kalitesini farklı algıladığını ve açık alanların mekânsal kalitesini etkileyen göstergeleri farklı değerlendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu araştırma sonuçları ile benzer tarihi turistik alanların kentsel tasarım ve koruma yaklaşımları karşılaştırıldığında, kullanıcılarının kalite algısındaki farklılıklara rağmen, önemli tarihi turistik mekânların ortak kamusal ihtiyaçları karşılayarak, miras mekânlarının özgün özellikleri ve nitelikleri bozulmadan veya yok edilmeden mekânsal niteliklerinin artırılmasının gerektiği gösterilmektedir.