Designing and Evaluating a Need-Based Employee Wellness Program
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Physical Education and Sports, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HAKAN KURU
Danışman: Mustafa Levent Ince
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, sosyal-ekolojik bağlama odaklanarak yeni medyayı bütünleştiren, ihtiyaç temelli bir çalışan zindeliği programını tasarlamak ve değerlendirmektir. Bu amaçla, karma yöntem araştırma deseni ardışık iki çalışmada kullanılmıştır. Birinci çalışmada Türkiye'nin altı farklı ilinde yerleşik 405 teknopark çalışanına sağlıklı yaşam davranışlarını ve iş üretkenliğini ölçen araçlar uygulanmıştır. Veriler çoklu doğrusal regresyon ve iki aşamalı kümeleme analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Regresyon analizi teknokent çalışanlarında fiziksel aktivite, beslenme ve stres yönetimi davranışlarının iş performansını istatistiksel olarak öngördüğünü göstermiştir (p<0.05). İki aşamalı kümeleme analizinde ise kaçınma profili (olumlu yaşam alışkanlıkları geliştirmeye niyeti olmayan), niyet profili (niyeti olan ancak harekete geçmeyen), katılım profili (değişime yeni başlamış) ve devamlılık profili (alışkanlığa çevirmiş) olan dört motivasyonel alt küme saptanmıştır. Birinci çalışmanın bulgularını temel alarak niyet profili grubuna yedi haftalık bir çalışan zindeliği programı geliştirilmiş (İkinci çalışma) ve ön test, son test deneysel tasarım kullanılarak uygulanmıştır. Program deney grubuna (n=32) uygulanırken, kontrol grubuna (n=29) herhangi bir müdahele yapılmamıştır. Çalışma sonunda deney grubundan 10 katılımcı ile mülakatlar yapılmıştır. Nicel ve nitel veriler sırasıyla karma desenli çoklu değişkenli varyans analizi ve tümdengelimli tematik analiz ile incelenmiştir. Sonuçlar çalışan zindeliği programının fiziksel aktivite, beslenme, sağlık okuryazarlığı ve iş verimliliği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir (p<0.05). Nitel analizler katılımcıların fiziksel aktivite, beslenme, iş ve ofis davranışları ve deneyimlerindeki değişiklikleri tanımlamıştır. Sonuç olarak tasarlanan programın teknokent çalışanlarının zindeliklerini desteklemek için kullanılması önerilmiştir.