Effects of perceived transformational leadership on organizational outcomes: The mediating role of leader's emotional intelligence and the moderating role of follower's personality


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ENDÜSTRİ VE ÖRGÜT PSİKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BAŞAK KİŞİSEL

Danışman: REYHAN BİLGİÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dönüşümcü liderlik teorisine göre, çalışan ve yönetici arasındaki ilişkinin kalitesi iş performansı, işten ayrılma niyeti, iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık davranışı gibi pek çok bireysel ve örgütsel sonuçların yordayıcısıdır. Bu çalışmada, dönüşümcü liderlik ile örgütsel sonuçlar arasındaki ilişkide; liderin duygusal zekasının aracılık etkisi ve çalışanın dışa dönüklük ve nevrotiklik derecesinin düzenleyici etkisini incelemektir. Örgütsel sonuçlar için test edilen değişkenler iş performansı, iş tatmini, isten ayrılma niyeti ve örgütsel vatandaşlık davranışı iken çalışanın kişilik değişkenleri olarak büyük beşler kişilik boyutlarından ikisi olan dışadönüklük ve nevrotiklik özellikleri incelenmiştir. Ayrıca, dönüşümcü liderliğin çalışan yaratıcılığı üzerindeki etkisi de bir araştırma sorusu olarak ele alınmıştır. Yüz on üç çalışan ve otuz üç yöneticiden elde edilen verilere dayanan sonuçlara göre, çalışanların dönüşümcü liderlik algısının iş tatmini, iş performansı, örgütsel vatandaşlık davranışını pozitif ve işten ayrılma niyetini ise negatif yordadığı bulunmuştur. Öte yandan, liderin duygusal zekasının doğrudan ya da aracılık etkisi ile sonuç değişkenleri üzerinde istatiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmadığı gözlemlenmiştir. Çalışanın nevrotik kişilik özelliğinin dönüşümcü liderlik ve işten ayrılma niyeti arasında düzenleyici etkisi desteklenemezken, çalışanın dışa dönüklüğünün dönüşümcü liderlik ile çalışan performansı arasında düzenleyici etkisi olduğu görülmüştür. Söz konusu ilişki, dışadönüklük seviyeleri düşük çalışanlar için daha güçlüdür. Bu anlamda, çalışmaya konu olan örneklemde, dönüşümcü liderlerin ilham verici ve geliştirici özelliklerinin, çalışanlarının içe dönüklük seviyelerini dengeleyebildiğini, özgüven eksikliği, içe kapanıklık ve utangaçlık gibi eğilimlerine rağmen daha iyi performans sergilemelerine yol açtıklarını söyleyebiliriz. Sonuçlar tartışılmış ve çalışmanın katkı ve sınırlılıkları açıklanmıştır