Synbolism within formalism in contemporary Turkish architectural discourse
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: YUSUF CİVELEK
Danışman: AYŞEN SAVAŞ SARGIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:oz BÎÇÎMCİLÎK'TE SEMBOLİZM: ÇAĞDAŞ TÜRK MİMARLIK SÖYLEMİ CİVELEK, Yusuf Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Y. Doç. Dr. Ayşen Savaş Eylül 1998, 166 sayfa Bu çalışma sembolik anlamlar ile biçimci bir mimarlık söylemi arasındaki ilişkiyi konu edinmiştir. Çağdaş Türk mimarlık söylemindeki mimarlığın biçimsel özelliklerine dair değerlendirmeler incelenmiş ve bu biçimsel özelliklere atfedilmiş sembolik anlamlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Biçimin mimarinin esası olduğu farzedilse de, biçim ile anlam arasındaki ilişki biçimsel özelliklerin şekillenmelerinin temellendiği normlar ve teamüller için bir altyapı oluşturur. Nesnelerin faydaya yönelik kullanımlarının ötesinde çağrışımsal anlamlarının oluşmasını sağlayan sembolik işlev, bir mimari ürünün biçimlenmesinin belirlenmesinde de etkili olabilir. Bir mimari biçim, yananlam vasıtasıyla mevcut bir kod çerçevesinde anlamını bulan analojileri, imajları ve sembolleri taşıyan bir araca dönüşebilir. Keza 'birşeyin tekrar üretimi veya benzeşimi vida olabilir. Fakat burada biçimciliğin her iki boyutunun da kuramsal ve kavramsal altyapıdan yoksun olduğu kabul edilmiştir. Biçimci söylemin bir elit mimarinin üslupsal özelliklerinden, yani kısıtlı bir mimari üretimden doğduğu belirtilmelidir. Bu sebeple, önde gelen mimari yapıların ve tasarımların çözümlemeleri, eleştirileri, değerlendirmeleri ve tanıtılmalarının yarattığı bir söylem bu çalışmanın kapsamını oluşturacaktır. Üslupsal özelliklerin yanısıra biçimcilik, mimarlığın pratiği ile doğrudan ilişkili olan bu söylem yoluyla yayılagelmiştir. 'Biçimcilikte sembolizm' deyişi, biçimciliği yüzyıl boyunca değişmeyen bir olgu olarak kabul ederken çağdaş Türk mimarlığmdaki sembolik anlamların değişimine işaret eder. Anahtar Kelimeler: Sembolik Anlam, Biçimcilik, Mimari Söylem, Kültürel Sembolizasyon, Toplumsal Sembolizasyon. vıııda olabilir. Fakat burada biçimciliğin her iki boyutunun da kuramsal ve kavramsal altyapıdan yoksun olduğu kabul edilmiştir. Biçimci söylemin bir elit mimarinin üslupsal özelliklerinden, yani kısıtlı bir mimari üretimden doğduğu belirtilmelidir. Bu sebeple, önde gelen mimari yapıların ve tasarımların çözümlemeleri, eleştirileri, değerlendirmeleri ve tanıtılmalarının yarattığı bir söylem bu çalışmanın kapsamını oluşturacaktır. Üslupsal özelliklerin yanısıra biçimcilik, mimarlığın pratiği ile doğrudan ilişkili olan bu söylem yoluyla yayılagelmiştir. 'Biçimcilikte sembolizm' deyişi, biçimciliği yüzyıl boyunca değişmeyen bir olgu olarak kabul ederken çağdaş Türk mimarlığmdaki sembolik anlamların değişimine işaret eder. Anahtar Kelimeler: Sembolik Anlam, Biçimcilik, Mimari Söylem, Kültürel Sembolizasyon, Toplumsal Sembolizasyon. vııı