IRAN'S RELATIONS WITH THE UNITED STATES AND WESTERN EUROPEBETWEEN 1997-2001

AYŞE ÖMÜR ATMACA

IRAN'S RELATIONS WITH THE UNITED STATES AND WESTERN EUROPEBETWEEN 1997-2001

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: AYŞE ÖMÜR ATMACA

Danışman: MELİHA ALTUNIŞIK

Özet:

Bu tezin amacı 1997-2001 yılları arasında İran'ın Amerika Birleşik Devletleri ve Batı Avrupa ile ilişkilerini incelemektir. Buna göre, tez üç ana bölümden oluşmaktadır. Tezin ilk bölümünde İran İslam Cumhuriyeti'nin dış politikasının tarihsel geçmişi özetlenmiştir. Bu bağlamda 1979 İslam Devrimi, devrimin dış politikaya etkileri ve İran'ın batı ile ilişkileri incelenmektedir. İslam Devrimi'nden sonra İran'ın Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkiler ideolojik ve politik nedenler dolayısıyla zarar görmüştür. Ancak Batı Avrupa ile ilişkileri İslam devriminden sonra karşılıklı ekonomik çıkarlarlar sonucu yapıcı olmuştur. Tezin bu kısmında İran'ın Batı ya yönelik ikili politikası da incelenmektedir. İkinci bölümde İran'daki 1997 seçimlerinin Amerika Birleşik Devletleri ve Batı Avrupa üzerindeki etkileri tartışılmaktadır. Bu bölümde ayrıca Muhammed Hatemi'nin dış politika söylemine ve batılı ülkelerin olumlu tepkilerine de değinilmektedir. Üçüncü bölümde Hatemi'nin birinci başkanlık döneminde İran'ın Batı Avrupa ve İran'ın Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkileri incelenmektedir. Devrimden yirmi yıl sonra Muhammed Hatemi'nin seçilmesiyle İran dış dünyaya açılmaya başlamıştır. Bu kısımda ilişkilerde bu dönemde neyin yeni olduğu tartışılmaktadır. Sonuç olarak, bu tez İran'da reformcuların 1997 zaferinin bir sonucu olarak İran'ın devrimci dış politikasının ve İran'ın uluslararası imajının değiştiğini ileri sürmektedir.