The Rule of law as a democratic principle of legitimacy: The views of Jürgen Habermas and Otfried Höffe
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: H. ERTUĞ TOMBUŞ
Danışman: CEM DEVECİ
Özet:öz DEMOKRATİK BİR MEŞRUİYET İLKESİ OLARAK HUKUK DEVLETİ: JÜRGEN HABERMAS VE OTFRIED HÖFFE'NİN YAKLAŞIMLARI Tombuş, H. Ertuğ Yüksek Lisans, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Tez Yöneticisi: Dr. Cem Deveci Eylül 2001, 130 sayfa Bu çalışmanın amacı demokratik bir meşruiyet ilkesi olarak hukuk devleti fikrini incelemektir. Hukuk devletinin modern anayasal devletlerin en önemli özelliklerinden biri olmasına rağmen, bir meşruiyet prensibi olarak düşünüldüğünde sorunsuz olmadığı çalışmanın argümanlarındandır. Bu sorun özellikle hukuk devletinin tek başına demokratik meşruiyeti sağladığı iddia edildiğinde ortaya çıkmaktadır. Çalışmanın temel sorusu: hukuk devleti demokratik bir meşruiyet prensibi midir, yoksa, demokratik olmayan rejimler için de meşruiyet prensibi olarak çalışır mı? Hukuk devletinin ortaya çıkışının tartışıldığı Franz Neumann'ın tarihsel perspektifini takiben, çalışma modern hukukun genel kavramsallaştırmalannın sunulması ve tartışılması ile devam erimektedir. Bu düzeyde, Max Weber, Hans Kelsen ve H.L.A. Hart'm pozitivist ve formalist bakış açılan, hukuka ilişkin yaklaşımlanndaki ortak öncül olan hukuk ahlak ayrımı vurgulanarak incelenmiştir. Çalışmada, hukuk pozitivizmin veformalizmin hukuk devletinin demokratik bir meşruiyet prensibi olarak kabul edilmesi için yeterli temel sağlayamadığı ileri sürülmektedir. Bu yetersizliğin temel nedeni hukuk ve ahlak arasında yaptıkları ayrımdır. Bu tür bir çıkmaz bizi genelde hukuka, özelde hukuk devletine normatif bakış açısının gerekliliğini göstermektedir. Bu nedenle, çalışma, daha sonra, hukuk ahlak ayrımını eleştiren iki çağdaş normatif bakış açısına odaklanmıştır. Bu düzeyde, Jürgen Habermas'ın hukuk ve demokrasinin tartışımsal kuramı ve Otfried Höffe'nin siyasal adalet perspektifi sunulmuş ve tartışılmıştır. Çalışmada, Habermas ve Höffe normatif perspektifi ve demokratik içeriği hukukun analizine sokabilmeyi başarabilmişlerse de, yaklaşımları hukuk devletini demokratik bir meşruiyet prensibi olarak ortaya koyacak yeterli temeli oluşruramamaktadır. Sonuç olarak, hukuk devleti düşüncesini ve modern toplumlardaki genel meşruiyet sorunsalı içerisindeki rolünü aydınlatmak için hukukun meşruiyeti ile devletin meşruiyeti arasında bir ayrım yapılmasının gerekli olduğu düşüncesine varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hukuk Devleti, Hukuk Teorisi, Modern Hukuk, Meşruiyet, Demokrasi, Jürgen Habermas, Otfried Höffe VI