Relationship between spatial and number development: Spatial location knowledge strongly predicts numerical skills of preschoolers than mental rotation

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HÜSEYİN YALÇINER

Danışman: Dilay Zeynep Karadöller Astarlıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Uzam, "+" veya "-" işaretleri gibi soyut matematiksel sembolleri ve matematikte kullanılan konseptleri kavramamıza yardımcı olmaktadır. Birçok çalışma uzamsal becerilerin (zihinsel döndürme, mekansal görselleştirme ve mekansal algı) matematik gelişimindeki yordayıcı rolünü göstermektedir. Ancak bu uzamsal beceriler uzamsal düşünmenin önemli bir kısmını kapsasa dahi tam olarak uzamsal düşünmeyi temsil etmemektedir. Uzamsal düşünmenin diğer bir önemli kısmı bir nesnenin farklı mekansal özelliklerini anlamayı ve açıklamayı da içeren uzamsal dildir. Sayısal kelimeleri üretirken faydalanılan uzamsal kelimelerin önemine rağmen uzamsal dil ile matematik gelişimi arasındaki ilişki yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, okul öncesi çocukların uzamsal dil, zihinsel rotasyon ve farklı matematik becerileri arasındaki ilişkiyi araştırmaktadır. Sonuçlar, uzamsal dilin tek başına ya da zihinsel rotasyon etkileşimi ile birlikte hem sembolik hem de sayma becerileri ile anlamlı bir şekilde ilişkili olduğunu göstermiştir. Özellikle uzamsal anlama becerisinden ziyade uzamsal üretim matematik performansını anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Ancak zihinsel rotasyon herhangi bir matematik becerisini tek başına yordamamaktadır. Genel olarak, bu sonuçlar uzamsal dil ve sayıların birbiriyle yakından ilişkili olduğuna dair bulgularla uyumludur ve sayıları işlemeye yönelik zihinsel yapımızın uzamsal dil etkileşimimizle yakından ilişkili olduğunu öne süren bulgulara katkıda bulunmaktadır.