Turkish-Iranian relations in the post-cold war era: 1991-1996
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EMİR SALİM YÜKSEL
Danışman: MELİHA ALTUNIŞIK
Özet:oz SOĞUK SAVAŞ SONRASI DÖNEMDE TÜRK-İRAN İLİŞKİLERİ: 1991-1996 Yüksel, Emir Salim Yüksek Lisans Tezi, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Meliha Altunışık Eylül 1998, 104 sayfa Bu çalışmada 1991-1996 yıllan arasındaki Türk-İran ilişkilerinin çeşitli boyuttan Türkiye'nin bakış açısından incelenmiştir. Çalışmadan aşağıdaki sonuçlar çıkarılmıştır: Sovyetler Birliği'nin çöküşü, eski Sovyet topraklan olan Orta Asya ve Kafkaslar'da yeni bir nüfuz bölgesi yaratarak Türk-İran ilişkilerinde yeni sorunlar doğurmuştur. Bu dönemde Türk-İran ilişkilerini belirleyen ana unsurlar, Orta Asya Cumhuriyetleri'ndeki nüfuz rekabeti, Dağlık Karabağ sorununa farklı yaklaşımlar, PKK problemi ve iki ülke arasındaki ideolojik farklılıklar olmuştur. 1991-1993 yıllan arasında Azerbaycan'da işbaşında bulunan Elçibey hükümetinin takip ettiği Türkiye yanlısı politikalar İran'ın, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu arttırdığına dair endişe duymasına yol açmıştır. İran'ın bu endişeleri iki ülke arasındaki ilişkilerin her boyutunu etkilemiştir. Bu dönemde, özellikle İran sınırındaki PKK hareketliliği son derece artmış, bu da Türkiye'nin sert tepkisini çekmiştir. Ancak, Elçibey'in 1993 yılındaki düşüşü, İran'ın endişelerini gidermiş ve ilişkiler yumuşamıştır. Gerçekten de, 1993-1996 yıllan arasında her iki ülkenin karar mercilerinin ve özellikle Türkiye'nin fikri, çatışmadan çok işbirliği ile çok daha fazla kazanım elde edilebileceği yönündedir. Anahtar Kelimeler: Türkiye, İran, Orta Asya, Kafkasya, Azerbaycan, Ermenistan, PKK, Terörizm, Dış Politika, Ekonomi, İşbirliği, İdeolojik Farklılıklar iv