The transformation of Turkish agricultural policies by the effects of reforms driven by internal and external dynamics after 1980

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: İLKNUR DEDE

Danışman: MEHMET OKYAYUZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Köylülük sorunsalı ve kalkınmanın gerekliliği olan yapısal dönüşümün kuralları üzerine bütüncül politika bakışı oluşturulan bu tezde, 1980 sonrası döneme özel önem verilerek Türk tarım politikaları üzerine çok boyutlu bir politika analizi yapılmıştır. Yapılan çalışmalarda köylülük sorunsalı "kaybolma" ve "direnme" olmak üzere iki yaklaşımla sınıflandırılmaktadır. Kaybolma yaklaşımı; sanayileşme, küreselleşme ve metalaşma yanında özellikle neoliberal politikaların devreye girmesiyle "modern kapitalist tarım" veya "tarımsal ticaretin" köylü üretim tarzının yerini aldığını ve bu sürecin "köylüsüzleştirme" olarak adlandırıldığını ayrıca "tarımdan uzaklaşmanın" da bu sürece eşlik ettiğini belirtmektedir. Öte yandan, direnme yaklaşımı ise köylülüğün tüm engellere rağmen sürebildiğini ve yeniden üretildiğini savunan farklı bir mantıkla tanımlanmaktadır. Bu yaklaşımlar temelinde, bu tezde, nitel içerik analizi yöntemi kullanılarak Kalkınma Planları incelenmekte ve 1960 yılından itibaren Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanaklarında yer alan tarımla ilgili söylemler analiz edilmektedir. Türk tarım politikaları, üç ana çerçevede değişmiş olup, bunları; Türk siyaseti, özellikle siyasi iktidar ve muhalefet, kamu politikaları ve idari reformlar ve Avrupa Birliği'nin Ortak Tarım Politikası ile yapısal fonlara uyum çalışmaları şeklinde sınıflandırmak mümkündür. Tarihsel değişim ve reformların yansımaları, politika aktörleri ve köylüler üzerinde etkili olmuştur. Bu bağlamda, kamu politikası (policy), siyaset (politics) ve devlet/kurumsal çerçeve (polity) bağlamında süreklilikler/kopuşlar ve bütünleşmeler/çatallaşmaların açıklığa kavuşturulmaya çalışıldığı tezin ana sorunsalı köylülük ve tarımsal dönüşüm olarak ele alınmaktadır.