The association between parenting practices and peer rejection, moderated by sensory processing sensitivity of the child
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ELİF ANAÇALİ
Danışman: Sibel Kazak Berument
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma ebeveynlik uygulamaları (kabul, davranışsal ve psikolojik kontrol) ile 5 ile 11. sınıf arasındaki çocuk ve ergenlerin (Nkız = 1741, Noğlan = 1435) akran reddi arasındaki ilişki üzerinde çocuğun duyusal hassasiyetinin (işleme derinliği ve uyaranlara karşı aşırı tepkisellik) düzenleyici rolünü araştırmayı amaçlamaktadır. Cinsiyetin bu ilişkilerdeki rolünü incelemek amacıyla anne-kız, anne-oğul, baba-kız ve baba-oğul ikilileri için ayrı ayrı yol analizleri test edilmiştir. Algılanan ebeveynlik uygulamaları ve akran reddi açısından cinsiyet farklılıkları tek yönlü ANOVA kullanılarak araştırılmıştır. Sonuçlara göre, kız çocukları oğlan çocuklarına göre daha fazla akran reddi deneyimlemekte ve annelerinden daha az kabul ve daha çok davranışsal kontrol algılamaktadır. Ayrıca, akran reddinin çocuğun cinsiyeti fark etmeksizin her iki ebeveynden algılanan kabul tarafından olumsuz yönde, her iki ebeveynden algılanan psikolojik kontrol tarafındansa olumlu yönde yordandığı bulunmuştur. Öte yandan algılanan davranışsal kontrol ve akran reddi arasında yalnızca anne-oğul ikililerinde olumsuz yönde anlamlı bir ilişki çıkmıştır. Uyaranlara karşı aşırı tepkiselliğin her ebeveyn-çocuk ikilisinde akran reddi ile olumlu bir ilişkiye sahip olduğu bulunurken, işleme derinliği yalnızca baba-kız ikililerinde akran reddi ile olumsuz yönde ilişkili çıkmıştır. Uyaranlara karşı aşırı tepkisellik ile kızların annelerinden algıladıkları davranışsal kontrol arasında ve işleme derinliği ile oğlanların annelerinden algıladıkları psikolojik kontrol arasında anlamlı etkileşimler tespit edilmiştir. Bulgular çalışmanın katkıları, sınırlılıkları ve öneriler ile birlikte tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: ebeveynlik, akran reddi, duyusal hassasiyet, cinsiyet