A methodology for digital elevation model uncertainty evaluation: Uncertainty propagation in flood inundation modeling
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MUSA YILMAZ
Danışman: SEVDA ZUHAL AKYÜREK
Özet:Taşkınlar yeryüzünde insan hayatini tehdit eden en büyük doğal afetlerden biridir ve bu nedenle su altında kalabilecek alanların taşkın çalışmaları ile belirlenmesi oldukça önemlidir. Son yıllarda Coğrafi Bilgi Sistemlerinin (CBS) hidrolojik ve hidrolik modeller ile entegrasyonu, taşkın çalışmalarının hızlanmasını ve görsel zenginliğinin artmasını sağlamıştır. Fakat CBS yöntemlerinin diğer alanlarda olduğu gibi, CBS entegrasyonu ile taşkın çalışmalarında kullanılması da, CBS verilerindeki hata ve bu hataların CBS analizleri içerisinde yayılımı gibi sorunları gündeme getirmiştir. CBS entegrasyonlu hidrolik modellemede, nehir ağının geometrik özellikleri Sayısal Arazi Modelinden (SAM) elde edilmekte ve SAM verisi içerisindeki hatanın modelleme içerisinde yayılımı model sonuçlarını etkilemektedir.Bu çalışmada, SAMindeta" belirsizliğin değerlendirilmesi üzerine, taştan alanları modellemesinde belirsizliğin yayılımı incelenerek gerçekleştirilen, Belirsizlik Yayılımı Modellemesi (BYM) isimli, bir yöntem sunulmaktadır. Türkiye'nin Batı Karadeniz bölgesinde yer alan Ulus Havzası içerisinde küçük bir bölge çalışma alanı olarak seçilmiş ve Monte Carlo Simulasyonlan yöntemi kullanılarak belirsizliğin yayılımı araştırılmıştır. Çalışma alanının hidrolik modellemesi hidrolik HEC-RAS modelinin CBS ile entegrasyonu ile gerçekleştirilmiş ve 25, 50 ve 100 yıl tekerrüre sahip taşkınlar modellenmiştir. BYM yönteminde, çalışma alanına ait SAM'nin türevleri rastgele hata eklenerek elde edilmiş ve daha sonra her bîr SAM kullanılarak taşkın alanları çıkarılmıştır. Gerçekleştirilen her CBS entegrasyonlu taşkın modellemesi bir simülasyon olarak nitelendirilmiş ve SAM'ndeki belirsizlik tüm simülasyon sonuçlarının değerlendirilmesi ile hesaplanmıştır. Bu çalışmanın sonunda BYM yöntemi sonuçlan CBS entegrasyonu ile taşkın alanlan modellemesi sonuçlan ile karşılaşünlmıştr. Anahtar Kelimeler: Taşkın Alanları Modellemesi, Coğrafi Bilgi Sitemleri, Belirsizlik Yayılımı Modellemesi, Monte Carlo Simülasyonu, Ulus Havzası