Development of attitudes toward maternal gatekeeping scale and its associations with ambivalent sexism in Turkey
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EMİNE KAYA BİCAN
Danışman: NURAY SAKALLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anne bekçiliği kadınların çocuk bakımında babaların katılımını engellediği veya sınırladığını literatürde tanımlayan yeni bir kavramdır. Bu alandaki güncel ölçüm araçları anne bekçiliğinin ortak bir işevuruk tanımına odaklanmamaktadır ve her iki ebeveynin sesine eşit şekilde yer vermedeki başarısızlıkları anne bekçiliği anlayışında tutarsızlıklara yol açmaktadır. Bu sebeple, bu tezin temel amacı hem annelerin hem de babaların anne bekçiliği bakış açısını kapsayan yeni bir ölçüm aracı geliştirmek ve test etmektir. İkinci amaç, ebeveynlerin anne bekçiliği tutumları ile düşmanca ve korumacı cinsiyetçilik arasında bir bağlantı olup olmadığını araştırmaktır. Tez kapsamında iki çalışma yapılmıştır: İlk çalışma, anne bekçiliği kavramının Türk popülasyonundaki sosyal temsilini belirlemiştir. 13 ebeveynin (10 kadın, 3 erkek) katıldığı görüşmelerin bulguları Türk örnekleminde anne bekçiliği kavramının net bir anlayışının olmadığını, ancak onlara bir tanım verilmesinin ardından katılımcıların yanıtlarının iki tema grubuna ayrıldığını ortaya koymuştur: babanın yetersizliği ve annenin üstünlüğü. Çalışma 2'ye 672 ebeveyn (514 kadın, 158 erkek) katılmıştır. Çalışma 1 ile tutarlı olarak analizler geçerli ve güvenilir (α = .91) iki faktörlü bir çözüm ortaya koymuştur: babanın yetersizliği (α = .88) ve annenin üstünlüğü (α = .87). Ayrıca, korumacı cinsiyetçilik Anne Bekçiliğine Yönelik Tutumlar Ölçeği alt boyutlarından hem babanın yetersizliğini hem de annenin üstünlüğünü anlamlı şekilde yordamıştır. İlaveten, düşmanca cinsiyetçilik annenin üstünlüğünü anlamlı şekilde yordamıştır. İki çalışmanın bulguları, alan yazına katkıları, kısıtlılıkları ve gelecek çalışmalara ilişkin önerileriyle tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Anne bekçiliği, Ebeveynlik, Kadınsılık, Erkeksilik, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik, Korumacı cinsiyetçilik, Düşmanca cinsiyetçilik