TRACING EUROPEAN CINEMA CITIES: BABELSBERG, PINEWOOD AND CINECITTÀ BETWEEN 1930-1950
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mimarlık Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: İLKMEN VERDA AZKAR
Danışman: Ekin Pinar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, İkinci Dünya Savaşı öncesinde inşa edilmiş üç büyük stüdyo kompleksi olan Almanya'daki Babelsberg Stüdyoları, Birleşik Krallık'taki Pinewood Stüdyoları ve İtalya'daki Cinecittà'yı vaka çalışmaları olarak inceleyerek, 1930 ile 1950 yılları arasında Avrupa'daki film stüdyo komplekslerinin tarihine ve mimarisine odaklanmaktadır. Film stüdyosu mekanları, mimarlık, politika ve teknoloji tarihine daha derin bir bakış açısı sunma potansiyeline sahip olsa da stüdyoların tarihi üzerine yapılan mevcut çalışmalar çoğunlukla bu mekanlarda üretilen filmlere odaklanmış ve stüdyoların mimarisini büyük ölçüde göz ardı etmiştir. Bu tez, söz konusu stüdyo mekânlarını Foucault'nun heterotopya kavramı üzerinden analiz ederek, mimari düzenleri ve geniş tesis yelpazeleriyle bu komplekslerin kentler içinde izole ve neredeyse kendi kendine yeten sinema şehirleri gibi işlediğini savunmaktadır. Bu durum, film stüdyolarının İkinci Dünya Savaşı gibi kriz dönemlerinde yeniden işlevlendirilmeye elverişli mekânlar olmasını sağlamıştır. Savaş sırasında stüdyolar film dışı faaliyetler, depo, askeri ekipman üretimi ya da mülteci kampları gibi farklı işlevler için kullanılmış; film teknisyenleri ve prodüksiyon çalışanları ise becerilerini savaş için kullanmak üzere görevlendirilmiştir. Sonuç olarak, bu düzenlemeler stüdyoların işlevini genişletmiş ve stüdyolar sadece sanatsal üretim mekanları değil, aynı zamanda daha geniş sosyo-politik bağlamları yansıtan savaşın kritik bileşenleri haline gelmiştir. Bu dinamikleri analiz eden bu araştırma, film stüdyolarının katmanlı tarihi içinde mimarlık, sinema ve politikanın kesişimlerini vurgulamayı amaçlamaktadır.