Cointegration and causal effect analysis between energy consumption of sectors and their contributions to GDP growth
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, İstatistik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ARSLAN GURBANNYYAZOV
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşen Akkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Enerji Tüketimi ile ekonomilerin GSYH büyümesi arasındaki uzun dönemli ilişkiyi araştırmak amacıyla pek çok çalışma yapılmıştır. Araştırmacılar, farklı ülkelerin çeşitli zaman dilimlerine ait toplam Enerji Tüketimi ve toplam GSYH verileri üzerinde eşbütünleşme ve nedensellik testleri uygulamıştır. Bazı araştırmacılar iki değişken arasında tek yönlü nedensellik tespit ederken, bazıları çift yönlü nedensellik gözlemlemiştir. Neredeyse hepsi yakınsama (convergence) gözlemlemiştir. Toplam veriler çeşitli sektörlerden oluştuğu için, önceki çalışmalar tüm sektörlerin kümülatif enerji tüketimi ile tüm ekonominin kümülatif ürününü birlikte analiz etmiştir. Ancak zamanla ekonomilerin yapısı değişmekte ve her sektörün toplam üretime katkısı farklılaşmaktadır. Toplam enerji tüketimi ve GSYH verileri arasındaki ilişkinin analizi, enerji verimliliğindeki artış gibi bu tür faktörleri göz ardı etmektedir. Her bir sektörde kullanılan teknolojilerdeki kademeli ilerleme, verimliliği artırmış ve enerji tüketimini azaltmıştır. Bu nedenle bu çalışmada, ekonominin her bir sektöründeki enerji tüketimi ile bu sektörlerin GSYH büyümesine katkısı arasındaki ilişki ayrı incelenmektedir. Analiz, toplam verilerden elde edilen sonuçların aksine, sektörel olarak ayrıştırılmış verilerin değişkenler arasında eşbütünleşme ve nedensellik olsa da bir ayrışma (divergence) ortaya koyduğunu göstermektedir. Bu da, toplam veriler üzerinden yapılan eşbütünleşme ve nedensellik analizlerine dayalı geleneksel politika önerilerinin yanıltıcı olduğunu ve sektörel düzeyde uyarlanmış politikalara ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.