Understanding somatic symptoms: A mixed method investigation of predictors and experiences
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİSA AŞKIM PAKER
Danışman: DENİZ CANEL ÇINARBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Güncel çalışma somatik semptomların yordayıcılarını ve katılımcıların semptom deneyimlerini anlamak amacıyla yürütülmüş karma yöntemli bir çalışmadır. Çalışmanın niteliksel kısmına yaşları 19 ile 65 arasında değişen 326 yetişkin katılmıştır. Katılımcılar Sosyoekonomik Statü Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri, C-Tipi Davranış Ölçeği- Duygu İfade Edememe Alt Ölçeği ve IND-COL Ölçeğini cevaplamıştır. Yaş, sosyoekonomik statü, duygu ifadesizliği, bireyselcilik, toplulukçuluk, depresyon, anksiyete, fobik anksiyete, obsesif-kompulsiflik, öfke, kişilerarası duyarlılık, paranoid düşünceler, psikotizm ve somatik semptomlar arasındaki ilişkinin ortaya çıkartılması için hiyerarşik çoklu regresyon analizi yürütülmüştür. Bulgular sonucunda artan yaş ile somatik semptomların arttığı tespit edilmiştir. Ek olarak, toplulukçu bir kültürden gelen katılımcıların somatik semptomları deneyimlemeye daha yatkın oldukları bulunmuştur. Obsesif kompulsiflik, anksiyete ve fobik anksiyetenin ise somatik semptomlarla pozitif bir ilişki içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Subjektif somatik semptom deneyimlerinin anlaşılması için somatik semptom puanları anlamlı bir şekilde yüksek çıkan 10 katılımcı ile kısa görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler 35 ile 55 dakika arası sürmüştür. Tematik analiz yürütülmüş ve üç ana tema belirlenmiştir. Bu üç ana tema; somatik semptomlar, algılanan sebepler ve baş etme yöntemleridir. Somatik semptomlardaki fark ayırt edilmeksizin, tüm katılımcılar algılanan sebep olarak stres ve çok düşünme olgularını ifade etmiştir. Bulgular alanyazındaki sonuçlar doğrultusunda tartışılmıştır. Güncel çalışmanın güçlü ve sınırlı yanları, klinik çıkarımları ve gelecek çalışmalar için önerilere de yer verilmiştir.