Enerji ekonomisi ve güneş enerjisi üzerine makaleler

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FURKAN TÜZÜN

Danışman: Pinar Derin Güre

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Türkiye'de güneş enerjisinin sanayideki kullanımını üç makaleden oluşan bütüncül bir yaklaşımla incelemektedir. Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda, enerji yoğun sanayi sektörlerinde fosil yakıtlardan yenilenebilir kaynaklara geçiş kritik bir öneme sahiptir. İlk çalışma, mevcut literatürde sıklıkla eksik olan mekânsal boyutu dahil etmek amacıyla Multiscale Geographically Weighted Regression (MGWR) yöntemini kullanarak büyüme-enerji ilişkisini yeniden incelemektedir. Sonuçlar; doğal gaz, petrol ve elektrik tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin Türkiye genelinde önemli ölçüde farklılık gösterdiğini ve ulusal düzeydeki toplu modellerin yerel dinamikleri gözden kaçırabileceğini göstermektedir. Çalışmanın en çarpıcı sonucu, lisanssız elektrik üretimi ile büyümenin Türkiye'nin bazı bölgelerinde negatif ilişkili olmasıdır. Bu durum, sanayi sektörleri tarafından genel olarak benimsenen yenilenebilir enerji türlerinin büyümeyi her zaman doğrudan desteklemediğini göstermektedir. İkinci çalışma, Türkiye'de sanayide fotovoltaik (PV) kullanımının arkasındaki olası faktörleri anlamak amacıyla Organize Sanayi Bölgeleri'ndeki (OSB) paydaşlarla vii yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlara dayanmaktadır. Elektrik fiyatları, enerji güvenliği ve iklim değişikliği politikaları sanayinin yenilenebilir enerjiye geçişindeki temel itici güçler olduğu sonucuna varılmıştır. Altyapısal ve mekânsal sınırlamalar, bürokratik engeller, bilgi eksikliği ve finansal kısıtlar ise öne çıkan temel zorluklar arasında yer almaktadır. Son çalışma, bu perspektifler arasında köprü kurmak amacıyla Fotovoltaik Etkinleştirici Endeksi'ni (PVEI) geliştirmektedir. Panel ekonometrik modellerin kullanıldığı bu çalışma, önceden belirlenen itici güçlerin ve zorlukların Türkiye genelindeki fiili lisanssız PV kapasitesini nasıl etkilediğini doğrulamaktadır. Bu makaleler toplu olarak, sanayide enerji dönüşümünü anlamak için kapsamlı bir çerçeve sunmakta ve Türkiye'de güneş enerjisi entegrasyonunu hızlandırmak için uygulanabilir politika önerileri sağlamaktadır.