Experimental design under nonnormality

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, İstatistik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BİRDAL ŞENOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Moti Lal Tiku

Eş Danışman: Sevtap Ayşe Kestel

Özet:

oz NORMAL DAĞILIMA SAHİP OLMAMA VARSAYIMI ALTINDA DENEYSEL TASARIM ŞENOĞLU, Birdal Doktora, İstatistik Bölümü Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Moti Lal TIKU Mart 2000, 177 sayfa Geniş kapsama sahip olan deneysel tasarımda, temel amaç deneysel birimlere uygulanan faktörleri birbirileri ile karşılaştırmak ve bunlar arasından en etkin olanı bulmaktır. İki ana faktör arasındaki etkileşimi tahmin etmek ve test etmek ayrıca büyük bir öneme sahiptir. Deneysel tasarım verisini analiz eden bir çok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmaların bir çoğunda modeldeki hataların normal dağıldığı varsayımı gözönüne alınır. Bununla beraber, uygulamada normal olmayan dağılımlar daha yaygındır.Normal dağılıma sahip olmayan veriyi analiz etmenin bir yöntemi Box- Cox (1964) normalleştirme dönüşümüdür. Her datanın bu tür dönüşümlere yada herhangi başka bir normalleştirme dönüşümüne uygun olmayacağı açıkça görülmelidir. Bunun dışmda, yer ve ölçek parametreleri dönüşümden sonra anlamlı parametrelere dönüşemeyebilir. Veri analizinde, bu zorlukların üstesinden gelebilmek için dönüştürülmüş veri yerine orjinal veri kullanılacak ve modeldeki hataların normal olmayan bir dağılımdan geldiği kabul edilecektir. Bu çalışmanın amacı model parametrelerini uyarlanmış olasılık metodu kullanarak tahmin etmek, ana etkiler ve etkileşimleri test etmek için kuvvetli ve etkin istatistikler geliştirmektir. Anahtar kelimeler: Maksimum Olabilirlik Tahmin Edicisi (MLE), Uyarlanmış Maksimum Olabilirlik Tahmin Edicisi (MMLE), Deneysel Tasarım, İstatistik ve Testlerin Kuvveti, Normal Olmayan Dağılımlar. VI