Experiences of professional women who left work after becoming mothers, the case of Turkey


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ESRA GÜVEN

Danışman: AYŞE İDİL AYBARS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'de profesyonel meslek sahibi kadınların anne olduktan sonra neden işten ayrıldıklarını anlamayı amaçlamaktadır. İşten ayrılma kavramı, çalışma boyunca bir kişisel seçim eleştirisi yaparak anne olan kadınların işten ayrılma deneyimlerine atıfta bulunmak için kullanılmıştır. Türkiye'deki işten ayrılma tartışmalarına katkı sağlamak üzere profesyonel meslek sahibi kadınlar hedef grup olarak seçilmiştir. İşlerinden ayrılmadan önce profesyonel ve yönetici pozisyonlarda çalışmış 16 katılımcı ile yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerden elde edilen verilerden yola çıkılarak hazırlanan bu çalışmada; (I) profesyonel kadınların anne olduktan sonra işten ayrılma nedenleri, (II) ) işten ayrılmanın annelerin yaşamları üzerindeki etkileri ve (III) işten ayrılma ile annelik ideolojisi arasındaki ilişki incelenmiştir. Bulgular, bu annelerin işten ayrılmasının ardındaki çeşitli sosyal, kültürel ve yapısal nedenlere işaret etmektedir. Hane içi ücretsiz emek ve bakım emeğindeki toplumsal cinsiyete dayalı işbölümünün ve annelerin bakım emeğini sağlaması gereken birincil kişiler olarak atfedilmesinin, mevcut devlet politikaları ve annelik ideolojisiyle pekiştirildiği Türkiye'de, iş-yaşam çatışması profesyonel kadınlar için ciddi bir sorun olup onların ücretli çalışma ve annelik konusundaki önceliklerini sorgulamalarına neden olmaktadır. Çalışan annelerin suçluluk duygusunun daha sonra iş hayatı için nostaljiye dönüşmesi, kadınların profesyonel çalışan ve anne olarak karşılaştıkları çelişkilerin sinyallerini vermektedir. Katılımcılar annelik ve kadının çalışmasıyla ilgili geleneksel değerleri kabul etmezken, işten ayrılma ve 'yoğun anneliğin' benimsenmesi, profesyonel kadınlar için bir kimlik inşa biçimi ve onların işgücü piyasasındaki engellere ve iş-yaşam çatışmasına karşı geliştirdikleri bir strateji olarak ortaya çıkmaktadır.