Designing new buildings in old settlements: A case study in Datça -Muğla
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1997
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ZEYNEP DURMUŞ
Danışman: AYDAN BALAMİR
Özet:öz GELENEKSEL YERLEŞİMLERDE YENİ YAPİ TASARLAMAK: MUĞLA, DATÇA MAHALLESİ ÖRNEĞİ DURMUŞ, Zeynep Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Doç, Dr. Aydan BALAMİR Ortak Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Gül ASATEKİN Ocak 1997, 191 sayfa Geleneksel yerleşimlerde mimari miras, tasarlanacak yeni yapılar için yeniden kullanılabilir temel bir kaynak olarak değerlendirilmelidir. Bu bağlamda; çalışma, Türkiye'nin güneybatısında yeralan küçük bir Akdeniz yerleşimi Datça Mahallesi'ne ait bir örüntü dili sunmaktadır. Tez, geleneksel yerleşimlerde yeni yapı tasarım ve yapım ilkelerini Datça Mahallesi örneği ile araştırmayı amaçlar. Köye ait bu örüntü dili, yapı ölçeğindeki herhangi bir tasarım için, köyün mevcut eski ve yeni evlerinin incelenmesi ile elde edilmiş bir dizi sistematik bilgi sunmaktadır. Giriş bölümünde ilk olarak, yeniyi yaratmak ve çevre ile bütünleştirebilmek için mevcut dokunun anlaşılması gerekliliği vurgulanmaktadır. Yeni yapı yapma faaliyeti ustalık kavramı ile illşkilendirilerek tartışılmıştır. Geleneksel dokunun tektonik ve dokunsal özellikleri, tarihi değerleri sadece bir şekil ya da simge olarak gören bakış açısına karşı temel kaynaklar olarak sunulmaktadır. İkinci kısım ise,bu çalışma için seçilmiş Datça Mahalesi'nin yerleşim özellikleri ile sosyal yapısının tanıtıldığı bir bölümdür. Ayrıca, köyde 1 982 yılından bu yana uygulanan yeni yapı yapma kuralları ve günümüz yapılaşma faaliyetleri de açıklanmaktadır, Üçüncü bölüm, Datça Mahallesi'ne ait bir örüntü dili sunmaktadır. Bu örüntü dilini oluşturan kurallar» Chlristopher Alexander'in getirdiği örüntü dilinin methodu doğrultusunda, yakın çevre ölçeğinden başlayarak yapıdaki mekansal düzenlemeler, mimari elemanlar ve yapım sürecine ait detaylar ile aynı formatta sunulur. Son bölümde, Datça Mahallesi'nin geleceğine yönelik kestirim ve beklentiler açıklanmıştır. Ardından, köyün geleneksel sosyal yaşamının canlandırılması ve mimari karakterinin sürdürülmesi gereği vurgulanmıştır. Bu yüzden, bazı belirli çözümlerin / özelliklerin korunması ve sürekliliğinin sağlanması kaçınılmazdır. Eski yerleşimlerde yeni yapı yapma etkinliğinin hem tasarım hem de yapım aşamalarını içeren bir süreçler bütünü olarak algılanması gerektiği açıktır. Bu çalışma ile, Datça örneğindeki tasarımcıların bu gerekliliği gerçekleştirdikleri ortaya çıkmıştır. Bu tasarımcılar, köyün yeni yerlileri olarak Datça Mahallesi'nin mimari özelliklerini çok iyi tanımaktadırlar. Böylece, tasarladıkları yapılar köyün genel mimari karakterine uyum gösterir. Sonuç olarak; tasarımcının, her tasarım alanının kendine has özellikleri olduğunu göz ardı etmeden, bu özellikleri öğrenen kişi / öğrenci tavrıyla değerlendirerek yeni yapılarını oluşturmalar» önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Geleneksel Yerleşimlerde Yeni Yapı, Datça Mahallesi, Geleneksel Mimari, Koruma ve Yenilik, Örüntü Dili, Tektonik, Dokunsal, Ustalık vi