Investigation of deterioration mechenisms of Yazılıkaya tuffs in Midas monument (Eskişehir-Turkey)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BURAK SÖZMEN
Danışman: TAMER TOPAL
Özet:öz MIDAS ANITINDAKİ (ESKİŞEHİR-TURKİYE) YAZILIRA YA TÜFLERİNİN BOZUNMA MEKANİZMASININ İNCELENMESİ Sözmen, Burak Yüksek Lisans, Jeoloji Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Tamer TOPAL Aralık, 2000, 163 sayfe Midas anıtı, Orta Anadolu'daki (Türkiye) Eskişehir ilinin güneyinde bulunan etkileyici dik bir ibadet duvarıdır. Bu anıt, Frigyalı'lar zamanında oyularak yapılmış olup, kıvrımlı süsler ve yazılar içermektedir. Midas anıtı, kaynaklanmamış beyaz ve az kaynaklanmış pembe Yazdıkaya türlerinin içinde bulunmakta olup, bazı ciddi bozunma problemleri saptanmıştır. Bu çalışmada, beyaz ve pembe tüflerdeki bozunma zonunun özellikleri ince kesit, X-ismi toz difraksiyonu, metilen mavisi deneyi, ana element analizi ve bazı indeks özellikler kullanılarak incelenmiştir. Taze Yazdıkaya tüfleri üzerinde ıslanma- kuruma, donma-çözünme ve tuz kristallenmesi gibi dayanıklılık (durabilite) deneyleri yapılmıştır. Dayanıklılık deneyleri öncesi ve sonrası tüflerin bazı indeksözelliklerindeki değişimler dikkate alınarak, çevre koşullan önem sırasına göre derecelendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, feldispat mineralleri bozunma nedeniyle fiziksel olarak çatlamıştır. Tüller genelde smektit, illit ve kaolinit türü kil mineralleri içermektedir. Pembe tüf yüzeyinde bulunan likenli tabakada 1 cm kalınlığında silisli bir zon oluşmuştur. Kimyasal bozunma nedeniyle beyaz tüfte 4.5 cm kalınlığında, pembe tüfte ise 2.5 cm kalınlığında bozunmuş zon oluşmuştur. Her iki tüfün indeks özellikleri, ilk 2.5 cm'de biraz değişmiştir. Dayanıklılık deneyleri arasında, tuz kristaüenmesinin, Yazılıkaya tüfleri üzerinde en çok tahribata neden olduğu bulunmuştur. Dayanıklılık deney sonuçları, beyaz tüfün pembe tüfe göre daha az dayanıldı olduğunu göstermiştir. Değişik dayanıklılık değerlendirme denklemleri dikkate alındığında, Yazılıkaya tüflerinin dayanıklılığını "ıslak-kuru basma dayanım oranf'nın daha iyi belirlediği Anahtar kelimeler Yazılıkaya tüfleri, Midas anıtı, bozunma, dayanıklılık, Eskişehir vı