Investigation of artificial intelligence tools in design process and creativity
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Endüstriyel Tasarım Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: DENİZHAN ARDA
Danışman: Naz Ayşe Güzide Z. Börekçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda, yapay zeka (YZ) araçları önemli bir gelişme göstermiş ve hayatımızın birçok alanına girmiştir. Tasarıma ilişkin ilham kaynakları, güncel haber kanalları ve sosyal medya sayfaları, bu araçlarla üretilen görsel ve metinleri paylaşmaktadır. Ayrıca bu araçların profesyoneller arasında yoğun olarak kullanıldığı gözlemlenmektedir. Son zamanlarda, şirketler içerisinde tasarım süreçlerine YZ araçları da dahil edilmeye başlanmıştır. Bu çalışma, tasarım profesyonelleri arasında tasarım sürecinde, özellikle yaratıcılık açısından, YZ araçlarının kullanımını incelemektedir. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, tasarım profesyonelleri arasında sosyal medyada popüler olan on YZ aracı incelenmiştir. İkinci aşamada, yaratıcılıklarını tasarım süreçlerine entegre eden ve YZ araçlarından yararlanan 15 profesyonelle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, tasarım ve yaratıcı süreçleri hakkında derinlemesine bilgi edinilmiş ve bu süreçler içinde YZ araçlarının nasıl kullanıldığı anlaşılmaya çalışılmıştır. Veriler tematik analiz kullanılarak çözümlenmiş, 8 kategori ve 28 tema ortaya çıkarılmıştır. Katılımcıların tasarım akışları şematik olarak ifade edilip kodlanmış ve ortak bir tasarım akış modeli olan Origami modeli oluşturulmuştur. YZ araçları bu model üzerinde haritalandırılarak sürecin neresinde yer aldıkları saptanmıştır. Çalışma, YZ araçlarının tüm tasarım sürecinde kullanıldığını ve yaratıcı süreçler üzerinde çeşitli etkileri olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, katılımcıların günlük hayatlarında da YZ araçlarından yararlandığı görülmüştür. Tasarımcıların bu araçların hızlı gelişimiyle entegre olabilmeleri için sahip olmaları gereken beceri setleri hakkında iç görüler elde edilmiştir. Ayrıca, bulgular, gelişen YZ araçları ile tasarımcıların yeni roller üstlendiklerini göstermektedir. Son olarak, bu çalışma, tasarımcıların YZ araçları hakkında çeşitli çekinceleri olduğunu da göstermektedir.