Çözelti Madenciliğinde Sert Tabakaların Ani Çökme Riskini Azaltmak için Gerilme Rahatlatmanın Nümerik Analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Cem Noyan KONUK

Danışman: Ahmet Güneş Yardımcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kalın damar içerisinde çözelti madenciliği jeomekanik açıdan zorlu bir uygulamadır. Üretim açıklıklarının üzerindeki katı tabakaların yüksek miktarda yük ve stres taşıyabilmesi nedeniyle gerilme enerjinin aniden salınması durumunda ani göçük riski oluşabilmektedir. Bu durum, operasyonel devamlılığı ve güvenliği tehdit eder. Ani göçme riskini ortadan kaldırmak için, sert tabakalarda çatlak ağları oluşturma ve tabaka gerilme rahatlatma yöntemleri kullanılır. Bu çalışmada, olası alternatif gerilme rahatlatma teknikleri, süreksizlik temelli sayısal modeller yardımıyla değerlendirilmiştir. Operasyonel kolaylık ve ekonomi gibi faktörler göz önünde bulundurularak şerit ve delgi düzenleri değerlendirilmiştir. Kırık ve çatlak ağlarını simüle etmek için ayrık çatlak ağları yöntemi kullanılmıştır. Şerit düzeni farklı aralık mesafelerinde değerlendirilirken, delgi düzeni farklı örüntülerde değerlendirilmiştir. Tek bir kavernada aşamalı üretim simülasyonu yapılırken tabakalardaki mekanik davranışlar izlenmiştir. Model çıktıları değerlendirilerek en uygun gerilme rahatlatma düzeni belirlenmiştir.