Turkey's military relations with the Soviet Union (1923-1939)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ABDULLAH TURHAL

Danışman: Ebru Boyar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, 1923-1939 yılları arasında Türkiye ile Sovyetler Birliği arasındaki ilişkilerin önemli bir parçasını oluşturmasına rağmen, büyük ölçüde göz ardı edilmiş ve yeterince ele alınıp üzerinde durulmamış, askeri ilişkileri incelemektedir. Türk siyasi liderliğinin genel hatlarını çizdiği şekliyle askeri ilişkiler iki büyük askeri bürokrasi arasında sürekli bir gelişim göstermiştir. Hızla değişen Avrupa güvenlik ortamı ve Türkiye'nin caydırıcı güce sahip bir ordu oluşturma çabaları bu dönemde askeri alandaki ilişkilerin daha istikrarlı bir seyir izlemesine neden olmuştur. Dolayısıyla, iki ülke arasında ilişki kurulan diğer alanlar içinde, askeri alandaki ilişkilerin ortaya koyduğu çeşitlilik yüzünden, bu alandaki temas yüzeyinin oldukça önemli olduğu ileri sürülebilir. İlk temas silah ve cephane yardımı ile başladığından öncelikle askeri alanda kurulmuştur. Daha sonra ilişkiler karşılıklı ziyaretler ve etki yaratması amacıyla askeri alanda kıdemli veya meşhur komutanların atanması ile sürdürülmüştür. İki ülke arasındaki ilişkiler üzerinde anlaşmaya varılan özel eğitim programları, silah ve malzeme transferleri, haberleşme ve lojistik alanlarda yardımlaşma ve önemli askeri tatbikatlara gözlemci olarak davet edilme ile sınırlarda ortaya çıkan sorunlarla ilgilenmek için oluşturulmaya çalışılan mekanizmalar ile de bu dönem içinde gelişimine devam etmiştir.