Resetting medium: Proactive practices of women in architecture in the 21st century

DUYGU HAZAL BEZAZOĞLU

Resetting medium: Proactive practices of women in architecture in the 21st century

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DUYGU HAZAL BEZAZOĞLU

Danışman: Inci Basa

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez mimarlık ve feminist düşünce arasındaki güncel paralellikleri, mimarlıktaki kadınların dolayımlanan pratiklerinde açığa çıkarmayı ve açıklamayı hedefler. 1990'larda yoğun bir şekilde sorgulanan ancak 2000'lerden sonra yerini çoğunlukla görünürlük tartışmalarına bırakan mimarlıkta kadınlar konusu, çevrimiçi platformların yarattığı hareketlilik ve feminist kuram içindeki çoğul konumlar üzerinden henüz yeterince ele alınmamıştır. Bu boşluğa işaret edip, mecraya yönelik bir sorgulamayla desteklenen tezin ana sorusunu feminizm(ler) ile alternatif mimari varoluş biçimleri arasındaki ortak kaygılar oluşturur. Hem çevre, hem de iletişim anlamlarını içererek hibrit bir yapıda yeniden inşa edilen mecra farklı ölçeklerde işleyen, nesnelere değil nesneler arası ilişkilere, iletişim ortamına odaklanmayı mümkün kılan bir kavramsal araç olarak yapılandırılır ve üç düzeyde konuşlandırılır. Böylece mecra, mimarlığın yeni disipliner durumunu açıklamaya, mekânın anlık ve süreksiz olanla ilişkili bir yönünü karakterize etmeye ve kadınların mimarlıktaki pratiklerini incelemeye olanak tanır. Çalışmada Batı dışı coğrafyalara odaklanılarak seçilen ve mecra kavramıyla incelenen kadınların pratikleri, feminist praksisle örtüşerek dört kategori oluşturmaktadır. Buna göre, çalışma mimarlığın geleceğinin ekoloji, madde(siz)lik, kültürel onarım ve kolektivite olarak ifade edilen gündemler tarafından şekillendirildiğine işaret eder. Bu bulgulardan yola çıkılarak, incelenen kadınların pratiklerinin çeşitli sosyal, çevresel ve kültürel ekosistemler ile iletişim halinde şekillendiği ve mimarlığı bu etkileşim üzerinden bir yanıt olarak işlevselleştirdikleri sonucuna varılır. Vurgulanan kategoriler altında kesişmekle birlikte, bu yanıt her kadının disipliner ve bağlamsal ortamla etkileşiminden ne çıkardığına bağlı olarak değişmektedir. Tamamlayıcı olarak, çalışma kadın odaklı kolektiflerin çevrimiçi varlıklarını haritalandırmakta ve bu grupların çeşitli gündemlerinin yanı sıra etkileşim stratejilerini de ortaya koymaktadır. İncelenen kolektiflerin, verilerin biriktirilmesi ve yayılmasını sağlayan kapsamlı projeler, çevrimdışı destek mekanizmalarının uzantıları ve sosyal ağların güçlendirici etkinlikleri dahil olmak üzere farklı web tabanlı formatlar aldığı tespit edilmiştir.