Mapping in urbanism: The role of maps and mapping in urban design thinking
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYBÜKE TUFAN
Danışman: OLGU ÇALIŞKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Haritalar yüzyıllar boyunca mekânın temel temsilcileri olmuşlardır ve kartografik üretimdeki geleneksel yaklaşımlar haritalama pratiklerini katı, konvansiyonel ve bilimsel bir çerçeve içerisinde sınırlandırmıştır. Bu çerçevede haritalar ve şehircilik arasındaki ilişki de haritaların coğrafyaların, bölgelerin, kentlerin ve yapılı çevrelerin gözle görünür unsurlarını okunur kılan temsili karakteri doğrultusunda sınırlı kalmıştır. Fakat, haritalara ve haritalamaya odaklanan post-yapısalcı, post-temsilci ve post-modernist teoriler ile birlikte, çeşitli harita tanımları ve haritalama teknikleri ortaya çıkmıştır. Bu teoriler doğrultusunda, pratiklerdeki haritalama da sanatsal ifadelere, sosyal kurgulara ve güç yapılarına ilişkilenen deneysel ve deneyimsel bir eylem haline gelmiştir. Geçtiğimiz yıllarda ortaya çıkan bu paradigma değişimleri de şehircilik, mimarlık ve peyzaj mimarlığındaki haritalama uygulamalarının kapsamını genişletmiştir. Bu çalışmada ise, haritaların ve haritalamanın bir alanın görünür özelliklerini okumaya ve anlamaya yarayan geleneksel araştırma ve analiz araçları olarak işlevselleştirilmesi ötesindeki araçsallaştırılmaları kentsel tasarım pratikleri bağlamında detaylandırılmıştır. Dolayısıyla çalışma bünyesinde haritalara ve haritalamaya yalnızca kent planlama ve kentsel tasarım süreçlerini başlatan formaliteler olarak değil; planlama ve tasarım süreçlerine ek olarak sonuç ürünlerini kışkırtan, test eden, açan ve geliştiren performanslar olarak yaklaşılmaktadır. Bu bağlamda, tez çalışması haritalama kuramının çarpıcı etkisini göz önünde bulundurarak kentsel tasarım süreçlerinde haritalardan ve haritalamadan faydalanan uygulamaları eleştirel bir bakış açısı ile incelemektedir. Temel olarak, çalışmanın bünyesinde seçilen şehircilik ve kentsel tasarım projelerinde haritaların ve haritalamanın araçsallaştırılmasına odaklanılarak, kentsel mekân üretimi pratiklerinde haritalama eylemlerinin tasarımı şekillendiren üretken ve provokatif özelliklerini keşfetmek hedeflemektedir. Çalışmanın sonucunda ise haritalamanın sonuç ürünü yönlendirmesi (haritalayarak tasarlama) ve tasarımın kendisinin bir haritalamaya dönüşmesi (tasarım olarak haritalama) kavramları açığa çıkmaktadır.