Rethinking human rights with arendt: Crisis and paradox for non-citizens between theory and practice

MERVE FIRAT

Rethinking human rights with arendt: Crisis and paradox for non-citizens between theory and practice

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MERVE FIRAT

Danışman: ASLI ÇIRAKMAN DEVECİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez, Hannah Arendt'in teori ile pratik arasındaki boşlukta belirlediği devletsiz/vatandaş olmayan insan kitlesi üzerinden geliştirdiği insan hakları anlayışını anlamayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın bakış açısına göre insan hakları literatüründe teorik düzlemde doğalcı ve politik anlayış yaklaşımları hâkimdir. Arendt ise vatandaşlık formu dışına itilerek hukuki korumadan yoksun kalan devletsiz insanların yaşadığı insan hakları krizini bir paradoks olarak dile getirerek insan haklarına yönelik eleştirel bir bakış açısı geliştirir. Arendt, insan haklarından önce sahip olunması gereken daha temel bir hakkın varlığından bahsederek "haklara sahip olma hakkı" kavramsallaştırması yapar. Arendt'in insan hakları ve vatandaşlık arasında kurduğu bu ilişki insan haklarının evrensellik ve doğuştan kazanılma gibi söylemlerine meydan okumaktadır. Tez, Arendt'in insan hakları perspektifi ve haklara sahip olma hakkı kavramsallaştırmasını inceleyerek Arendt'in mevcut insan hakları literatüründeki bu yaklaşımlardan farklı olarak alternatif bir düşünce biçimine işaret ettiğini savunmaktadır. Teorik incelemenin ardından, tez vatandaş olmayan insanların pratik düzlemde yaşadığı insan hakları sorunlarını Covid-19 pandemisinin mülteciler üzerindeki etkisi ve Suriyeli devletsiz Kürtler'in devletsizlik deneyimi üzerinden örneklendirir. Bu örneklerle tez, Arendt'in hak özneliği ile vatandaşlık arasında kurduğu ilişkinin pratikteki geçerliliğini savunmaktadır. Böylece tez, Arendt'in insan hakları eleştirisinin günümüzdeki geçerliliğini teorik ve pratik boyutta değerlendirerek literatüre katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.