Typological residential urbanism: an alternative analysis of the toki· housing production as a dominant type

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NERİS SAADET PARLAK

Danışman: ALİ CENGİZKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de konut üretimi son yıllarda oldukça artmıştır. Üretilen konut çevrelerinin kentsel formunun kalitesi, kent mekanının kalitesini doğrudan etkilediği için son derece önemlidir. Bu tezin amacı, konut çevrelerinin kentsel formunun kalitesini analiz etmede tipoloji kavramının potansiyeline dikkat çekmektir. Bu amaçla çalışma, sözkonusu konut üretiminden sorumlu üç ana aktörden biri olan Toplu Konut İdaresi (TOKİ)'nin ürettiği konut çevrelerini tipolojik olarak analiz ederek bu potansiyeli test etmeye çalışmaktadır. Çalışmanın ilk bölümü Anthony Vidler'ın üç tipolojisine ek olarak Christopher Lee'nin dördüncü tipolojisini ele alıp inceler. İkinci bölümde ise, son dönemde İngiltere'de yayınlanan kentsel tasarım kılavuzları incelenerek 21. Yüzyıl beklentilerine uygun konut çevrelerinin kentsel mekan özellikleri tanımlanmaya ve TOKİ konut üretiminin analizi için bir temel oluşturulmaya çalışılmıştır. Ek olarak bu bölüm, belirli tipolojik bileşenlerin kentsel mekan kalitesine nasıl etki ettiğini ve yapı tiplerinin iyi kentsel çevre üretmede ne gibi avantaj ve dezavantajları olduğunu tartışır. Son bölümde, daha önce belgelenmiş kırk TOKİ projesi, kullanılan yapı tipleri ve tipolojik bileşenleri üzerinden analiz edilmektedir. Sonuç olarak, TOKİ'nin konut üretiminde kullandığı yapı tiplerinin ve tipolojik bileşenlerinin potansiyelini başarılı konut çevreleri üretmek adına yeterince değerlendirmediği görülmektedir.