Investigating the effects of climate change on the surface runoff potential over Kizilirmak basin

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NUMAN BURAK BARKIŞ

Danışman: Mustafa Tuğrul Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Kızılırmak Havzasında 2100 yılına kadar iklim değişikliği sebebiyle oluşacak yüzey suyu potansiyelindeki muhtemel değişimi elde etmektir. Kızılırmak havzasının 3 alt havzasında (SB 1535, SB 1541, ve SB 1545) beklenen değişimi araştırmak için HBV hidrolojik modeli kullanılmıştır. CORDEX EUR-11'den 0.110 çözünürlükte indirilen RCP 8.5 iklim senaryosu göz önünde bulundurularak toplamda 56 CMIP5 tabanlı GCM/RCM günlük model veri seti kullanılmıştır. Bu model veri setlerinden 10 tanesi ERA5-Land yağış ve sıcaklık veri seti kullanılarak gerçekleştirilen doğrulama adımı sonrası elenmiştir. Kalan 46 veri seti ERA5-Land veri setine tabanlı geçmiş yağış ve sıcaklık simülasyonları kullanılarak ortalama değerlerdeki olası sistematik hatalar için düzeltilmiştir. Hata düzeltmeleri yapılmış veri kümeleri tüm HBV model simülasyonlarında kullanılmıştır. Geçmiş akım gözlemleri kullanılarak HBV parametreleri kalibre edildikten sonra, 2021 ve 2099 yılları arasında 3 alt havzanın yüzey suyu potansiyelindeki olası değişiklikleri araştırmak için elde edilen parametre setleri gelecek simülasyonlarda kullanılmıştır. Sonuçlar, HBV model simülasyonlarının geçmiş gözlemlerle çok yüksek tutarlılığa sahip olduğunu göstermekte olup günlük simülasyonlar için NSE değerleri yukarıda listelenen üç alt havza için sırasıyla 0.87, 0.66 ve 0.81 olmaktadır. Genel olarak, 2061 ve 2099 yılları arasında 3 alt havzanın tümünde mevcut yüzey suyu potansiyelinin azalması beklenmektedir; bu düşüş oranı, mevcut çoklu on yıllık ortalamaların %34 ila %57'si arasında olacaktır.