Turkey and European Union: From Luxembourg to Helsinki and beyond


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: KORAY İSMET SERPEN

Danışman: HÜSEYİN BAĞCI

Özet:

öz TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ: LÜKSEMBURG'DAN HELSİNKİ'YE VE SONRASI Serpen, Koray İsmet Yüksek Lisans Tezi, Uluslararası İlişkiler Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Hüseyin Bağcı Eylül 2001, 110 sayfa Bu tez çalışmasında, 1997 - Ağustos 2001 döneminde Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin bir analizi yapılmaktadır. Bu dönemde Türkiye ilk önce Birliğin genişleme sürecinden dışlanmış ancak Aralık 1999'da aday ülke olarak ilan edilmiştir. Ne var ki, Helsinki Zirvesi, çözdüğü sorunlardan daha da fazla soru ve sorunu beraberinde getirmiştir: AB Türkiye'nin olası entegrasyonundan kaynaklanacak sorunlarla başedebilecek midir? Daha önemlisi AB'nin Türkiye'yi tam üye yapmaya niyeti var mıdır? Diğer taraftan Türkiye'nin mevcut siyasi altyapısı, tam üyelik için önkoşulan siyasi reformları kaldırabilecek midir? Tezin ilk bölümünde sözkonusu dönemdeki siyasi gelişmeler, Luxemburg-Helsinki zirveleri, Katılım Ortaklığı, AB müktesebatının üstlenihnesine ilişkin Türkiye'nin Ulusal Programı ve Türkiye'de konuya ilişkin tartışmalar çerçevesinde incelenirken, Avrupa kamuoyunun Türkiye'ye bakışma da özetle yer verilmektedir. Tezin ikinci ve üçüncü bölümleri ayrı ayrı Kıbrıs sorunu ve AB'nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası - Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği arayışları üzerinde durmaktadır. Bu tez, Türlüye-AB ilişkilerinin daha önceki dönemlere gore son derece kırılgan bir duruma geldiğini ve 2002-2004 yıllarının uzun vadede belirleyici etki yapacağı sonucuna varmaktadır. Bu çerçevede ayrıca, "Türkiye'nin AB'ye girer gibi yaptığı, AB'nin de Türkiye'yi alır gibi yaptığı" mevcut mekanizmanın kaçınılmaz olarak sorgulanacağının altı çizilmektedir. AB'ye tam üyelik perspektifinin kapanabileceği ya da mevcut belirsizlik göz önünde tutularak Türkiye'nin, çok boyutlu bir dış politikaya dayanan uzun vadeli bir strateji belirlemesinin gereği vurgulanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği, Ortak Dış ve Güvenlik Politikası, Katılım Ortaklığı, AB müktesebatının üstlenihnesine ilişkin Ulusal Program, Kıbrıs sorunu, çok boyutlu dış politika, Gümrük Birliği, Kopenhag Kriterleri, insane hakları, düşünce ve ifade özgürlüğü, ölüm cezası, katılım müzakereleri, ulusal güvenlik, milli egemenlik, Batılılaşma, Avrupalılaşma, jeo- strateji, stratejik yaklaşım. iv