LANDSLIDE VULNERABILITY ASSESSMENT METHODOLOGY FOR HIGH VOLTAGE ELECTRIC TRANSMISSION TOWERS
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HALE NUREFSAN KOÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nejan Huvaj Sarihan
Eş Danışman: Hakan Nefeslioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yüksek gerilimli elektrik iletim hatları gibi kritik altyapılar, toplumların sorunsuz işleyişi için hayati öneme sahiptir. Ancak bu hatlar, özellikle heyelanlar gibi doğal afetlere karşı giderek daha savunmasız hale gelmektedir. İletim kulelerinin heyelan riskine karşı ne kadar kırılgan olduğu konusunda önemli bir bilgi eksikliği bulunmaktadır. Bu çalışmada, ilk olarak, direklerin heyelanlardan etkilenerek uğradığı hasarlar detaylı bir şekilde incelenmiş ve sınıflandırılmıştır. Daha sonra, kulelerin heyelan tehlikesi karşısındaki kırılganlığını değerlendirmek için iki farklı metodoloji geliştirilmiştir. İlk metodoloji, uzman görüşlerine dayalı nitel bir değerlendirme yöntemidir. Alanında uzman mühendisler, jeologlar ve diğer ilgili disiplinlerden kişilerle yapılan anketler aracılığıyla, kulelerin farklı durumlar karşısındaki ortalama kırılganlık değerleri belirlenmiştir. Uzmanların uzun yıllar boyunca elde ettikleri deneyim ve bilgiler bu değerlendirmelerde önemli bir rol oynamıştır. İkinci metodoloji ise, kulelerin kırılganlığını sayısal olarak değerlendirmek için yarı nicel bir gösterge tabanlı kırılganlık indeksi (IBVI) geliştirilmiştir. IBVI, bir elektrik iletim kulesinin heyelanlara karşı ne kadar kırılgan olduğunu belirlemek için çeşitli faktörlere belirli ağırlıklar atayan bir değerlendirme sistemidir. Geliştirilen her iki yöntem de, pilot uygulamalarla doğrulanacak ve iyileştirilecektir. Bu çalışmanın temel amacı, kulelerin heyelan riskine karşı kırılganlığını değerlendirmek için sağlam bir çerçeve oluşturarak etkili azaltma stratejileri geliştirmeye katkı sağlamaktır. Ayrıca, "Karar Verme Desteği" adı verilen bir çerçeve oluşturularak, sınırlı kaynakların en kırılgan hatlara yönlendirilmesine yardımcı olmak hedeflenmektedir. Böylece, doğal afetler karşısında elektrik enerjisi kesintilerinin minimize edilmesi ve toplumların daha güvenli bir şekilde hizmet alması amaçlanmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, elektrik iletim sistemlerinin güvenilirliğini artırmak ve doğal afetlerin yol açabileceği olumsuz etkileri azaltmak için önemli bir adım olacaktır. Anahtar Kelimeler: Kritik Altyapı, Yüksek Gerilimli Elektirk İletim Direkleri, Heyelan, Fiziksel Kırılganlık Değerlendirmesi