Exploring Methoxy-Activated Symmetric Alkynes in Click-Type [2+2] Cycloaddition-Retroelectrocyclization Reactions

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MURAT CAN KILIÇ

Danışman: Çağatay Dengiz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Donör-akseptör tipi kromoforlar güçlü yük transfer bantlarına sahip olduklarından dolayı ilgi çekici bir platformdur. Bu kromoforlar, ışık yayan diyotlar, kolorimetrik sensörler ve güneş hücreleri gibi birçok alanda kullanılmıştır. Tetrasiyanoetilen (TCNE) ve 7,7,8,8-tetrasiyanokinodimetan (TCNQ) gibi elektron açısından fakir olefinlerin elektronca zengin alkinlerle [2+2] siklokatılma-retroelektrosiklizasyon (CA-RE) reaksiyonu, it-çek-tipi kromoforların sentezi için mükemmel bir yöntemdir. Elektron açısından fakir olefinler ile elektronca zengin alkinler arasındaki [2+2] SK-RE reaksiyonunun Woodward-Hoffmann kurallarına göre termal olarak yasak olduğu bilinmektedir. Ancak, literatürde bu tür reaksiyonların oda sıcaklığında yüksek verimlerle gerçekleştiğine dair birçok çelişkili örnek bulunmaktadır. Bu çalışmada, 1,4-dietinil-2,5-dimetoksibenzen çekirdek yapısına sahip substratlar üzerinde ilgili kimyasal dönüşümler incelenecektir. Substratlardaki orto ve meta pozisyonlardaki metoksi grupları elektron yoğunluğuna mezomerik olarak katkıda bulunur ve bağlı alkinleri [2+2] SK-RE için etkinleştirir. Seçilen substratların CA-RE dönüşümleri reaksiyonun tek ya da çift alkin üzerinde gerçekleşme olasılığı dikkate alındığında oldukça ilgi çekmektedir. Bu dağılım, alkinlerin elektronik özelliklerine bağlı olarak seçicilik gösterebilir. Bu projenin amacı, [2+2] SK-RE reaksiyonlarında kullanılabilecek yeni elektronca zengin alkin içeren substratlar tasarlamak ve [2+2] SK-RE reaksiyonları sonrası elde edilen ürünlerin optik özelliklerini incelemektir.