THE EFFECTS OF CHARGES FOR DEVELOPMENT RIGHTS ON URBANAREAS: THE CASE OF ÇANKAYA DISTRICT IN ANKARA

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kentsel Politika Planlaması Ve Yerel Yönetimler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: İBRAHİM AKIN ERBAŞ

Danışman: Osman Balaban

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Artan kentsel nüfus, kentsel alanlar üzerinde sürekli bir baskı oluşturmakta ve hizmet sağlayıcıların bu kentsel yükü hafifletmek için yeni finansal kaynaklara ihtiyaç duymalarına neden olmaktadır. Küresel ölçekte, politika yapıcılar yeni fon kaynakları ararken, uluslararası kuruluşlar hükümetlere kamusal kararlar neticesinde oluşan kentsel ranttan pay alınmasını önermektedir. Bu bağlamda, 2020 yılında Türkiye mevzuatına, idareler tarafından onaylanan plan değişiklikleri neticesinde oluşan artıştan pay alabilmek için değer artış payı adı verilen yeni bir uygulama eklenmiştir. Bu çalışmada, 2016-2025 yılları arasında Ankara'da belediye meclisleri tarafından onaylanan plan değişikliklerine odaklanılarak değer artış payı uygulamasının etkileri değerlendirilmiştir. Yapılan analizlerle ayrıca belediyelerin uygulama öncesi ve sonrası plan değişikliklerine yaklaşımları ile değişikliklerden en çok etkilenen mahalleler tespit edilmiştir. Vaka çalışması bulguları, uluslararası örneklerle harmanlanarak planın bütünlüğü önceliğiyle ek kentsel yük oluşturmadan kentleşmenin doğal akışını koruyacak bir dizi öneri hazırlanmıştır.