Identification of geothermal anomalies with thermal infrared remote sensing and field applications
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SELİM CAMBAZOĞLU
Danışman: Haluk Akgün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Batı Anadolu, Türkiye, Dünya'daki en önemli jeotermal alanlardan biridir. Yeni ve kayda değer potansiyelin var olduğu kör jeotermal alanların belirlenmesi amacıyla bu çalışma kapsamında uydu görüntülerinden alterasyon mineralleri, çizgiselliğin ve jeotermal anomali haritalaması çalışmalarının arazi ölçümleri ile laboratuvar analizleriyle bir araya getirilmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda, ASTER uydu görüntüleri kullanılarak farklı yöntemler ile alterasyon mineral haritaları ve jeotermal olmayan etkilerin düzeltilmesi ile termal anomali yüzey sıcaklığı haritası elde edilmiştir. Ayrıca sayısal yükseklik modeli ve ASTER görüntüleri kullanılarak çizgisellik haritası oluşturulmuştur. Oluşturulan haritaların sonuçlarının karşılaştırılması amacıyla her yönteme karşılık gelen arazi çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Alterasyon minerallerinin belirlenmesi için XRD analizleri yapılmış, bu çalışma kapsamında geliştirilen kayıtçılar kullanılarak uzun dönem sıcaklık ölçümleri alınmış ve insansız hava aracı ile alınan görüntüler ve hat etüdleri ile alansal çatlak sistemi değerlendirilmiştir. Son olarak CBS tabanlı çok-kriterli karar analizi yöntemi ile sahanın jeotermal uygunluğu değerlendirilmiş ve sonuçlar arazi ölçümleri ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar alterasyon mineral haritalamasının XRD analiz sonuçları ile uyumlu olduğunu göstermiştir. Uydu görüntüsü bazlı termal anomali haritalaması çalışması bölgenin iklim ve sığ yeraltı suyu koşulları nedeni ile kesin bir sonuç ortaya koymamasına karşın araziden alınan sıcaklık ölçümleri güneyden kuzeye sığlaşan rezervuar derinliği ile uyumlu sonuçlar ortaya koymuştur ve bu bağlamda, kör jeotermal sahaların arama çalışmalarında arazi ölçümlerinin önemini net bir şekilde ortaya koymuştur. CBS bazlı çok-kriterli karar analizi sonuçları, derin jeotermal kuyularının ve araziden elde edilen en yüksek termal gradyan değerine sahip ölçüm noktalarının lokasyonlarının en uygun jeotermal alan sınıfında yer aldığını göstermiştir.