Making The Modern City Visible: A Study on Montage, Collage and Photomontage

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ELİF EZGİ ÖZTÜRK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Esin Kömez Dağlıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Modern kent heterojen, değişken ve geçici yapıya sahip sosyal, kültürel, ekonomik, politik, sanatsal ve mimari katmanların üst üste gelerek çarpışmasından meydana gelir. Bu katmanların çarpışması, karmaşıklıkları ve çelişkileri de beraberinde getirir. Modern kentin barındırdığı karmaşıklıklar ve çelişkiler onun görsel, deneyimsel ve en önemlisi mekansal niteliklerini görünemez, algılanamaz ve dolayısıyla bilinçli bir şekilde üretilemez hale getirir. Bu bağlamda, modern kenti, birlikte varolduğu durumları ve deneyimleri okumak, anlamak ve tekrar üretmek harekete ve geçiciliğe dayanan, çakışmış ya da ardışık kent fragmanlarının diyalektik ilişkilerini vurgulayan eleştirel bir yöntem gerektirir. Bu sebeple, bu çalışma Segei Eisenstein'ın "montaj teorisi" ve Walter Benjamin'in "diyalektik imaj" kavramları ışığında modern şehri ve onun deneyimini görünür ve anlaşılır kılmanın yollarını aramaktadır. Bu çalışma için montaj iki farklı süreci vurgulamaktadır. İlki, modern kentin katmanları aracılığı ile anlık ürettiği ve bireyleri sürekli maruz bıraktığı ardışık ve çatışan izlenimlerin yarattığı estetik şoka referans verirken, ikincisi modern kentin bütününü bu izlenimleri üreten katmanların ve çeşitliliklerin montajı olarak ele almaktadır. Bu anlamda bu tez, modern mimari ve kentsel mekanda, deneyimde ve imgelemde montajın izlerini ortaya çıkarma çabasıdır. Bunu sağlayabilmenin aracı olarak, avangard sanatçı ve mimarların yirminci yüzyıl modern kentlerine ilişkin montaj çalışmaları ve ayrıca montajın film, şiir, tiyatro ve tarih yazımı gibi diğer sanatsal, düşünsel ve görsel uygulamalarla olan ilişkileri ele alınmaktadır. Bu bağlamda bu tez, metodolojik olarak montajla özdeşleşen kolaj ve fotomontaj gibi alternatif uygulamaların kentsel ve mimari mekanı ele alma biçimlerinin de izini sürer. Tüm bu arayış, mimarlığın kritik ve düşünsel yönlerinin terk edilmesini sorunsallaştırırken, günümüz kentlerini yeniden görünür ve anlaşılır kılabilmek için montajı tekrar önerir.