Maternal personality characteristics, affective state, and psychopathology in relation to children`s attention deficit and hyperactivity disorder as-nd comorbid symptoms
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ŞÜKRAN GÜLİN EVİNÇ
Danışman: TÜLİN GENÇÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, DEHB tanısı alan ve almayan çocuklarda belli anne özellikleri (anne kişiliği, duygu durumu, ve baş etme becerileri) ile çocuğun Dikkat Eksikliği, Hiperaktivite, Karşı Gelme - Karşı Olma, ve Davranım Bozukluğu belirtileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Veriler Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinin Çocuk Ruh Sağlığı Bölümü ve İmge Çocuk Ruh Sağlığı Merkezinden henüz DEHB tanısı almış 77 ve Nebahat Keskin İlk öğretim Okulunda eğitim gören ve psikiyatrik tanısı olmayan 154 çocuktan oluşan toplam 231 çocuğun annesinden toplanmıştır. 154 tanışız çocuktan, 77 DEHB grubu katılımcıları ile aile geliri, anne eğitimi, çocuğun yaşı bakımından mümkün olduğu kadar eşleşen 77 katılımcı seçilmiştir. Sonuçlar: (1) Türkçe Büyük Beşli Kişilik Envanteri'nin (TBBKE) ve Yıkıcı Davranım Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği'nin (YDBTDÖ) psikometrik özelliklerine bakılmıştır. TBBKE'nin iç tutarlılığı.51vıı (Yumuşak Başlılık) ile.75 (Duygusal Dengelilik) arasında değişmiştir. YDBTDÖ tüm alt ölçekleri.65 (Davranım Bozukluğu) ile.92 (örn., Dikkat Eksikliği) arasında değişen, orta ve yüksek düzeyde iç tutarlık katsayıları vermiştir. Ayrıca, TBBKE'nin eşzamanlı geçerliğine ve YDBTDÖ'nin ölçüt geçerliliğine bakılmıştır. Sonuçlar TBBKE'nin yeterli iç tutarlığı ve geçerliği olduğunu ve YDBTDÖ'nin iç tutarlığı yüksek, tanı alan ve almayan iki grubu başarıyla ayırt eden yüksek ölçüde geçerli bir ölçek olduğunu göstermiştir. (2) Anne özellikleri açısından iki grup arasındaki farklılıklar araştırılmıştır. Tanı alan çockların annelerinde daha yüksek düzeyde depresyon semptomlarına, olumsuz duygulanıma, daha düşük düzeyde olumlu duygulanıma, daha sık oranda nörotik kişilik tarzına rastlanılmıştır. (3) Tanı alan ve almayan her iki grup için ve tüm grup için ayrı ayrı yapılan regresyon analizleri, tanı alan ve almayan gruplardaki çocukların sergiledikleri belirti düzeylerinin farklı anne özellikleri ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Genel olarak tanı alan gruptaki çocukların belirtileri, annelerinin yüksek Negatif Duygulanımı, Depresyon ve Kaygı Belirtileri, düşük Pozitif Duygulanımı, düşük Dışa Dönüklük özelliği ile ilişkili olurken; karşılaştırma grubundaki çocukların belirtileri daha sıklıkla ve tutarlı olarak annelerinin Sorumluluk özelliklerinin düşüklüğü ile ilişkili bulunmuştur. Bu farkların DEHB tanısı olan çocukların, tanısı olmayan çocuklara oranla annelerinin bazı özellikleri karşısında daha hassas olmasından, toleransları ve telâfi etme becerilerinin daha düşük olmasından kaynaklanabileceği düşünülmüştür. Sonuçlar DEHB ve eşlik eden belirtilerle ilişkisi açısından anne özelliklerinin önemine işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksiklği, Hiperaktivite, Karşı Olma Karşı Gelme Bozukluğu, Davranım Bozukluğu, Anne Özellikleri, Kişilik, Baş Etme Becerileri, Depresyon, Kaygı.