Modeling Exchange Rate Volatility Using ARMA-GARCHAproach with Non-Gaussian Distribution


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Uygulamalı Matematik Enstitüsü, Finansal Matematik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: YEŞİM GİRGİN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşe Sevtap Kestel

Eş Danışman: Özlem Türker Bayrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülke ekonomisini enflasyon, faiz, yatırım, üretim, dış ticaret gibi birçok yolla etkiledigi yadsınamaz olduğundan, döviz kuru oynaklığının modellenmesi araştırmacı, yatırımcı ve politika yapıcıların temel kaygısıdır (Sağlam vd., 2016). Dolayısıyla, bu çalışmanın temel amacı döviz kuru oynaklığının modellenmesidir. Bunu sağlamak için bu çalışmada simetrik (GARCH) ve asimetrik (EGARCH, TGARCH ve APARCH) modellerden oluşan genelleştirilmiş otoregresif koşullu degişen varyans yaklaşımları kullanılmıştır. Ayrıca bu çalışmada, Türk literatüründe döviz kurlarının dagılımları konusunda yapılan çalışmalardan farklı olarak, GARCH modellerindeki hata dağılımları için çarpık normal, çarpık t ve çarpık GED, normal, t, GED dağılımları kullanılmıştır. Veriler, Haziran 2001-Haziran 2023 dönemini kapsayan TCMB ABD doları cinsinden kapanış fiyatlarından alınmakta olup, Chow Testi sonuçlarına göre 4 alt döneme ayrılmıştır. Bu nedenle, bu tezde sadece verilerin tamamı degil alt dönemleri de analiz edilmiştir. Alt dönemler şu şekildedir: Haziran 2001 - Temmuz 2013 (Dönem 1), Temmuz 2013 - Ekim 2016 (Dönem 2), Ekim 2016 - Şubat 2020 (Dönem 3) ve Şubat 2020 - Haziran 2023 (Dönem 4). Akaike (AIC), Schwarz (SC), Log-Likelihood gibi model seçim kriterleri esas alınarak bu dönemlere uygun modeller ortaya konulmaktadır. Çalışmanın sonunda asimetrik GARCH modellerinin bütün zaman aralıklarına en iyi uyumu sagladığı sonucuna varılmıştır. Buna ek olarak, alt dönemlerin ortalama modellerinde tüm döneme göre düşük dereceye sahip olduğu, bazı dönemlerin ise tüm veriden farklı dağılıma sahip oldugu görülmektedir.