How did information technology become instrumental to the liberal critiques of industrial capitalism?


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1996

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MEKİN MUSTAFA KEMAL ÖKEM

Danışman: AHMET RAŞİT KAYA

Özet:

öz ENFORMASYON TEKNOLOJİSİ ENDÜSTRİYEL KAPİTALİZMİN LİBERAL ELEŞTİRİSİNİN ARACI HALİNE NASIL GELDİ? Ökem, Mekin Mustafa Kemal Bilim Uzmanlığı, Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Raşit Kaya Eylül 1996, 70 sayfa Bu tez, endüstriyel kapitalizmin liberal eleştirisi kapsamında bilginin yeri ve içeriksel anlamında, ondokuzuncu ve yirminci yüzyılları kapsayan süreç içerisindeki değişimini incelemektedir. Bu çalışma sırasında, ontolojik temelleri ile atfedildikleri öznel içeriklerin değiştiği, bilgi ve büginin bir alt düzeyi olarak enformasyonun araçsallığı tahlil merkezini oluşturacaktır: bilgi, yirminci yüzyıl endüstriyel kapitalizminin bozulmalarım aşmaya çalışan savaş sonrası liberal eleştirilere araçsal olmuştur. Ayrıca, bilginin bir alt düzeyi olarak enformasyon da, bu kavramsal işleviyle, toplumsal gerçekliğe dışsal ve değer yüklü olmayan bir mal haline gelmek suretiyle, toplumsal ve doğal olguları dönüştüren önemli bir etkeni oluşturmuştur. Bu tez, savaş sonrası endüstriyel kapitdizmin dmamiklerindeki değişim ile liberal teorideki değişmelerin eşzamanlı olduğunu önermektedir.Buna göre, enformasyon ve bilginin, toplumsal gerçekliğin içsel bir parçası olduğu belirtilmektedir. Bu sosyal gerçeklik ise, liberal teorinin enformasyon çağım kendi içerisinde bir ideoloji haline gelecek şekilde araçsal kıldığını göstermektedir. Bu tezin temel içeriğinin bir başka yönü de, enformasyonun da iki boyuta sahip olmasıdır: enformasyon, bir taraftan bir maldır, diğer taraftan ise bir iletişimsel eylemdir. Bunlardan ilki, enformasyon biçiminin toplumsal üretim ilişkilerinin yerini aldığını iddia eden liberal teoriyi içeren ontolojik bir tartışmayı açmaktadır. Sonraki ise, enformasyonun bir iletişimsel eylem olarak boyutları üzerine, daha çok epistemolojik bir tartışmadır. Anahtar Kelimeler: Endüstriyel Kapitalizm, Enformasyon, Teknoloji, Kalkınma. vı