A reconceptualization of the production of knowledge in architecture through research laboratories
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ZUHAL ACAR
Danışman: İnci Basa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:'Disiplin' kavramının mevcut bilgi üretim pratiklerini tanımlamak için yetersiz olduğu varsayımına dayanan bu tez, araştırma laboratuvarları aracılığıyla mimarlıkta bilgi üretimi için yeni bir düzen tanımlar. Çalışmada, tüm bilgi alanının üst ölçeğinde 'disiplin' teriminin yetersizliği vurgulanarak, hiyerarşik disiplin sisteminin çözülüşüne işaret eden epistemolojik bir kriz olduğu ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, disiplinler arası farklı ilişki düzeylerini tanımlayan "multidisipliner," "interdisipliner," ve "transdisipliner" terimleriyle yeni bir yatay bilgi alanı inşa edildiği gözlemlenmiştir. Bu çalışma ise, mimarlık alanında 2000'li yıllardan itibaren bilgi üretiminde inovasyon dürtüsünün tetiklediği ve mimarlık okullarında araştırma laboratuvarlarının yaygınlaşmasıyla mümkün olan bir değişim olduğunu savunur. 'Laboratuvar' terimi tarihsel ve kavramsal olarak incelendiğinde, yeni kurulan bu laboratuvarların bilgi alanının değişen yapısına verilen bilinçli cevaplar olduğu görülmektedir. Mimarlık okullarındaki araştırma laboratuvarların bu çalışmada tariflenen yeni bilgi alanını ne ölçüde yansıttıklarının anlaşılabilmesi için laboratuvarların kendi öz tanımlarının derlenmesiyle kavramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Laboratuvarlardaki bilgi üretim pratiklerini tanımlayan bir eylem listesi sunan bu çerçeve, bilime ilişkin hem pozitivist hem de post-pozitivist bakış açılarına referansla derlenmekte, yorumlanmakta ve görsel olarak temsil edilmektedir. Bu tür bir okuma çok yönlü bir kavram olan laboratuvarın mimarlık alanının karmaşık yapısını yansıtma kapasitesine sahip olduğunu ve bir birim olarak bilginin düzenlenmesi ve üretilmesinde 'disiplin' kavramına oranla mimarlığa daha uygun olduğunu göstermektedir.