Historical background of Libyan mosque architecture: Assessment and criticism of mosques in Ajdabiya city
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SAEİD ALİ BUHLFAİA
Danışman: ALİ CENGİZKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Elinizdeki çalışma önce İslam tarihinde cami mimarisinin gelişimini izliyor; bunumodern mimarlık bağlamında da tekrarlayarak, esas vurgusunu Libya'daki camimimarlığına yöneltiyor. Çalışma, camileri oluşturan ögelerin ve cami mimarlığının,ne denli İslam tarihinden ve kültüründeki gelişimden; ne denli işlevsel gerekliliklerleolan ilintilerden ve zorunluklardan; ne denli zihni ve alışkanlık cinsinden sadakatduygusuna dayanan basmakalıp (stereotip) stilistik taklitlerden kaynaklandığınabakmaya çalışıyor.Tezin ana amacı, özellikle Libya cami mimarlığındaki `yenilik yokluğunu, yenilikeksikliğini' ortaya çıkarmak, anlamak ve dönüştürmektir. Tez bu olguya yol açanetmenleri incelemekte ve camilerin mimari tasarımına yenilik getirmeninolanaklarını sorgulamaya çalışmaktadır. Bu amaçla tez, Libya'da Ajdabiyaşehrindeki bütün camileri araştırma kapsamına almış; onların kentsel, mekansal,mimari ve kullanım içi yeterliklerini incelemiş, sonuçların mimarlara ipucuüretmesine çaba göstermiştir.Sonuç olarak çalışma, verili koşullar altında bile yenilik yapılabileceğini göstermiş;camiler arasındaki farklılıkların, camiyi oluşturan ögelerin tip ve form açısındanfarklılaşmasının, camilerin bölgeden bölgeye farklılaşmasının bile buna kanıtolduğunu ortaya koymuştur. Cami mimarisindeki yenilik eksikliğinin, yaratıcılıktanuzak tasarımcılar ve tasarımsız camiler, cami mimarisinin kutsal bir miras olduğukanısıyla ona dokunma korkusu ve dini tavsiye ve beklentilerin yanlış bilinmesi veyanlış yorumlanmasından ortaya çıktığı saptanmıştır.Anahtar Sözcükler: cami mimarisi; caminin mimari bileşenleri; Ajdabiya şehri;Libya mimarlığı; mimarlıkta yenilik.ii